Καθρέφτες...

Eduardo Galeano (1940)
«ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ» (Εκδ. Πάπυρος, μετάφρ. Ι.Κανσή, σελ.373) 2009

Το στυλ του Γκαλεάνο είναι σαφές και ευδιάκριτο. Μικρά κεφάλαια (βινιέτες) από μία παράγραφο, έως μιάμιση σελίδα το πολύ. Ιστορίες (πάνω από 500), που καλύπτουν την πορεία του ανθρώπινου είδους, εστιάζοντας σε κάποια συγκεκριμένα επεισόδια, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον αποκαλούμενο 3ο κόσμο (Αφρική, Ασία, Λατινική Αμερική). Σχεδόν από την πρώτη σελίδα, προϊδεάζει τον αναγνώστη γι’αυτό που θα επακολουθήσει:

« Χαρμόσυνη οδοιπορία

Ήταν ο Αδάμ και η Εύα μαύροι;
Το ανθρώπινο ταξίδι πάνω στη γη άρχισε στην Αφρική. Από εκεί ξεκίνησαν να κατακτήσουν τον πλανήτη οι πρόγονοί μας. Διαφορετικοί δρόμοι δημιούργησαν διαφορετικούς προορισμούς, και ο ήλιος ανέλαβε να μοιράσει τα χρώματα.
Τώρα οι γυναίκες και οι άντρες, το ουράνιο τόξο της γης, είμαστε περισσότερα χρώματα απ’ότι το ίδιο το ουράνιο τόξο. Όμως είμαστε όλοι Αφρικανοί μετανάστες...
Οι θέσεις του Γκαλεάνο δεν κρύβονται. Ο λόγος ανήκει στους απόκληρους, στους παρίες, στους καταπιεσμένους. Ο συγγραφέας δεν ακολουθεί παρά μόνο μια σχετική χρονολογική σειρά...
Τα πρόσωπα του Πεσόα

Ήταν ένας, πολλοί, όλοι, κανένας.
Ο μελαγχολικός γραφειοκράτης Φερνάντο Πεσόα, αιχμάλωτος του ρολογιού, που έγραφε στη μοναξιά του ερωτικά γράμματα που δεν έστελνε ποτέ, είχε ένα τρελλοκομείο μέσα του...

Ο Γκαλεάνο επιτυγχάνει εκεί ακριβώς που οι περισσότεροι ακτιβιστές συγγραφείς την πατάνε μεγαλοπρεπώς. Το ύφος του παρά την μαχητικότητά του παραμένει ήρεμο και λυρικό. Δεν προσπαθεί να επιβάλλει την άποψή του στον αναγνώστη, απλά του θυμίζει σχολιάζοντας τα γεγονότα. Τονίζει εκεί που κάποιος άλλος ηθελημένα ή μη προσπερνάει. Με τον τρόπο του υπενθυμίζει στον αναγνώστη αλλά και στους συναδέλφους του ότι ο συγγραφέας πρέπει να ευαισθητοποιείται και να αφυπνίζει, να βρίσκει τρόπους έκφρασης που να αγγίζουν τον καθένα.
Οι «ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ» είναι ένα βιβλίο για το οποίο λίγα πράγματα μπορείς να πεις ή να γράψεις – απλά να το διαβάσεις πρέπει και, να σκεφτείς…

«Τείχη

Το τείχος του Βερολίνου ήταν καθημερινή είδηση. Από το πρωί ως το βράδυ διαβάζαμε, βλέπαμε, ακούγαμε: το Τείχος της Ντροπής, το Τείχος του Αίσχους, το Σιδηρούν Παραπέτασμα…
Τελικά εκείνο το τείχος, που έπρεπε να πέσει, έπεσε. Όμως ξεφύτρωσαν νέα τείχη, και συνεχίζουν να ξεφυτρώνουν παντού στον κόσμο. Παρότι μεγαλύτερα από του Βερολίνου, δεν μιλούν καθόλου γι’αυτά, ή μιλούν ελάχιστα...
Γιατί άραγε υπάρχουν τείχη που κραυγάζουν και τείχη απολύτως βουβά;»

http://librofilo.blogspot.com/

Ακυβέρνητες Πολιτείες

"Η Ιστορία πλάθει τον εαυτό της με τέτοιο τρόπο, ώστε το τελικό αποτέλεσμα ξεπηδάει πάντα μέσα από συγκρούσεις πολλών ατομικών θελήσεων, που καθεμιά τους πάλι έγινε ό,τι είναι χάρη σε πάμπολλες ειδικές συνθήκες ζωής... Γιατί εκείνο που θέλει το κάθε άτομο εμποδίζεται από καθένα απ' όλα τα άλλα, και ό,τι προκύπτει είναι κάτι που δεν το θέλησε κανείς".
Φ. Ένγκελς

Από την Ιερουσαλήμ της Λέσχης και το Κάιρο της Αριάγνης περνάμε τώρα στην Αλεξάνδρεια της Νυχτερίδας. Αν το Κάιρο ήταν ένας, από τους πρωταγωνιστές του δεύτερου τόμου, η Αλεξάνδρεια είναι ο κύριος πρωταγωνιστής της Νυχτερίδας. Ο Τσίρκας καταφέρνει να μας ζωντανέψει όχι μόνο την πόλη του 1943-44 αλλά και την πόλη του 1882, του 1892-1911, του 1924... Η κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια ταξιδεύει στον χρόνο και μεις οι αναγνώστες τριγυρνάμε με το τραμ στο Ράμλι, στην Κορνίς, στην πλαζ, στο λιμάνι και στο σταθμό. Η αίσθηση της πόλης είναι τόσο απτή, που όσο διαβάζεις το βιβλίο νιώθεις ότι ζεις μέσα της. Μπορούμε να μιλάμε για την Αλεξάνδρεια του Τσίρκα, όπως μιλάμε για το Δουβλίνο του Τζόυς, την Τεργέστη του Σβέβο, την Νέα Υόρκη του Όστερ, την Αβάνα του Καμπρέρα και την Ισταμπούλ του Παμούκ.


"...Πώς θα έκανα για να σμίξουν τα γεγονότα του 1892-1911 που διηγείται η μάνα της Τζούλιας, με τις αναμνήσεις του Παράσχου από το καλοκαίρι του 1924 και τα δυο αυτά με την πραγματικότητα του 1944; Ήταν και οι αναμνήσεις του Αντουάνου από τα γεγονότα του 1882. Τρεις παραπόταμοι που σμίγουν σ' ένα μεγάλο Δέλτα, την Αλεξάνδρεια των προγόνων, και αντιστικτικά η Ελλάδα, ο πόλεμος, η Ευρώπη, ο κόσμος".

Η παραπάνω καταγραφή από το ημερολόγιο του Τσίρκα δείχνει το δύσκολο πρόβλημα της οργάνωσης του χρόνου που είχε να λύσει στη Νυχτερίδα...

"Υγρός, όλος σφρίγος φυσούσε ο μαΐστρος. Έγδερνε την ποδιά της πολυκατοικίας και σκαρφάλωνε μεμιάς τα οκτώ πατώματα. Στην ταράτσα τράνταζε τη φανταχτερή ταμπέλα, VILLA PROTEUS, να την ξεκολλήσει, κι ύστερα την καβαλίκευε και τραβούσε σφυρίζοντας για τα κοιμητήρια, τις λαϊκές συνοικίες, τους κήπους, το κανάλι, τις αλυκές. Το φθινοπωρινό φεγγάρι έβγαινε πίσω από τα σύννεφα που φεύγαν γρήγορα, φώτιζε μακριά τις στριμωγμένες πολυκατοικίες του Ανατολικού Λιμένα ή, πιο εκεί, το φρούριο της νήσου Φάρος, κι ύστερα κρυβόταν παραδίνοντας την πόλη στη συσκότιση της πολεμικής νύχτας. Στην παραλιακή Κορνίς γλιστρούσαν κάθε τόσο καμιόνια με σβησμένους φάρους. Τα ξεφωνητά των φαντάρων ακούονταν χαρούμενα ή αγαναχτισμένα όταν τους περεχούσε το κύμα".

Οι ήρωες της Νυχτερίδας ζουν συγχρόνως στο παρόν και στο παρελθόν, που βαραίνει αποφασιστικά πάνω τους και καθορίζει την πορεία τους. Ένα παρελθόν που παρεμβαίνοντας στο παρόν δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα. Η περιπέτεια του ελληνισμού και του παροικισμού τον 19ο αιώνα, η εξέγερση του Οράμπι πασά και ο βομβαρδισμός της Αλεξάνδρειας από τους Εγγλέζους το 1882, η αλεξανδρινή "μπελ-επόκ", ο μεσοπόλεμος του σκληρού αποικιακού ζυγού ή ο μεσοπόλεμος "του χλωρού παραδείσου των παιδικών ερώτων" του Παράσχου, το κίνημα του Απρίλη του 1944 με την άτυχη έκβασή του και την αποκήρυξή του, ακόμη κι από την ελληνική Αριστερά... Μια Ιστορία που σαν τον Πρωτέα μεταμορφώνεται συνεχώς, ξεφεύγοντας έτσι απ' όσους επιζητούν να την δαμάσουν. Πόσο μπορούν να επηρεάσουν την Ιστορία άτομα σαν τον Σιμωνίδη, το Ανθρωπάκι, τον Φάνη, τον Παντελή, τον Γαρέλα; Η θέληση του καθενός συγκρούεται με τις ατομικές θελήσεις των άλλων στην προσπάθειά τους να την διαμορφώσουν και αυτό που προκύπτει, μπορεί να είναι ένα τέρας, που κανένας δεν το θέλησε. Ο επίλογος του Μάη του '44 αλλά και του Ιούνη του '54 βρίσκει άλλους νεκρούς κι άλλους ζωντανούς και κυνηγημένους...

"Άλλοι τους άκρως ζωντανοί, κι άλλοι τους κοιμισμένοι
Σα νυχτερίδες κρέμονται σ' έναν κόσμο μ' ανεστραμμένες αξίες".

Louis MacNeice

Η Νυχτερίδα
Στρατής Τσίρκας, εκδ. Κέδρος (2005), επιμ. Χ. Προκοπάκη.

Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας

Λόρκα: Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας

Ένα από τα ποιήματα του θεατρικού έργου του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που έχει ως θέμα τον χαμό ενός ταυρομάχου από την Ανδαλουσία σε μια ταυρομαχία στη Σεβίλλη, σε μετάφραση - απόδοση Νίκου Γκάτσου.

Το έργο έχει αποδοθεί και στα ελληνικά σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου σε μορφή καντάτας.

Το Σκόρπιο Αίμα

Σκαλί-σκαλί πάει ο Ιγνάθιο
το θάνατό του φορτωμένος.
Γύρευε να 'βρει την αυγή
μα πουθενά η αυγή δεν ήταν.
Γυρεύει τη σωστή θωριά του
και τ' όνειρό του αλλάζει δρόμο.
Γύρευε τ' όμορφο κορμί του
και βρήκε το χυμένο του αίμα.

Στιγμή δεν έκλεισε τα μάτια
που είδε τα κέρατα κοντά του,
όμως οι τρομερές μανάδες
ανασηκώσαν το κεφάλι.
Κι από το βοσκοτόπια πέρα
ήρθ' ένα μυστικό τραγούδι
που αγελαδάρηδες ομίχλης
τραγούδαγαν σε ουράνιους ταύρους.

Δεν είχε άρχοντα η Σεβίλλια
μπροστά του για να παραβγεί
ούτε σπαθί σαν το σπαθί του
ούτε καρδιά να 'ν' τόσο αληθινή.
Σαν ποταμός από λιοντάρια
η ξακουσμένη του αντρειοσύνη,
και σαν σε πέτρα σκαλισμένη
η στοχασιά του η μετρημένη.

Τώρα για πάντα πια κοιμάται.
Τώρα τα μούσκλια και τα χόρτα
με δάχτυλα που δε λαθεύουν
το άνθος ανοίγουν του μυαλού του.
Και το τραγουδιστό του αίμα
κυλάει σε βάλτους και λιβάδια,
γλιστράει στο σύγκρυο των κεράτων,
άψυχο στέκει στην ομίχλη,
σε βουβαλιών σκοντάφτει πόδια,
σα μια πλατιά, μια λυπημένη,
μια σκοτεινή γλώσσα, ώσπου τέλμα
να γίνει από αγωνία, πλάι
στον Γουαδαλκιβίρ των άστρων.

49 Λέξεις

Τηλεφώνημα από Αρκτικό Κύκλο. Καλός καιρός.
Λαμπερός Ήλιος. Αιώνιο Χιόνι.
Πίνουν Καφέ. Η ανάσα διαγράφεται ως Ολόγραμμα
στον Ορίζοντα.Μετρούν τις λέξεις. 49 για τον Πάγο.

1. θαλάσσιος πάγος: siku
2. μεγάλες εκτάσεις με πάγο σε κίνηση: sikursuit
3. νεόδμητος πάγος: sikuliaq/sikurlaaq
4. λεπτός πάγος: sikuaq
5. αποσυντεθειμένος πάγος ο οποίος επιπλέει:
sikurluk
6. παγόβουνο: iluliaq
7. πάγος από φρέσκο νερό: nilak
8. σώματα πάγου στην παραλία: issinnirit.
9. παγετώνας: sirmiq
10. χιόνι το οποίο το έχει παρασύρει ο αέρας στην
πόρτα του σπιτιού: Sullarniq
11. πάγος επικαλυμμένος με πάχνη:
qaqurnak/kanirniq/kaniq
12. παγετός σε εσωτερική επιφάνεια, π.χ. στο
παράθυρο: iluq
13. παγωμένη ομίχλη: pujurak/pujuq kanirnartuq
14. χαλάζι: nataqqurnat
15. Χιόνι στο έδαφος (κοντά στο περιλαμβάνον
χιόνι):Aput
16. λασπόχιονο: Aput masannartuq
17. χιόνι στο αέρα που πέφτει: Qaniit
18. πυκνός αέρας με χιόνι: Nittaalaq
19. σκληροί κόκκοι χιονιού: Nittaalaaqqat
20. ελαφριά μάζα χιονιού που πέφτει: qanipalaat
21. Πρόσφατα πεσμένο χιόνι: Apirlaat
22. στεγνοί κρύσταλλοι χιονιού, σαν σκόνη ζάχαρης:
Pukak
23. χιονισμένος καιρός: Qannirsuq/nittaatsuq
24. χιονοθύελλα: Pirsuq/pirsirsursuaq
25. μεγάλος πάγος που επιπλέει: iluitsuq
26. Χιονοστιβάδα: Apusiniq
27. παγόβουνο που επιπλέει στη θάλασσα: puttaaq
28. ράχη πάγου σε παγετώνα: maniillat/ingunirit
29. κινούμενο σώμα πάγου: kassuq
30. πατημασιά στο χιόνι: qaannuq
31. παγάκι, παγοκρύσταλλος: kusugaq
32. πάγος στην ανοιχτή θάλασσα imarnirsaq/ammaniq
33. ρωγμή στο θαλάσσιο πάγο: quppaq
34. μισολιωμένο, σαθρό χιόνι στη θάλασσα: qinuq
35. Υγρό χιόνι που πέφτει: Imalik
36. ρυάκια που δημιουργούνται στο
σαθρό/μισολιωμένο πάγο: aakkarniq
37. χιονισμένη έκταση, π.χ. χιονισμένο βουνό:
aputitaq
38. υγρό χιόνι πάνω στον πάγο: putsinniq/puvvinniq
39. Λεία επιφάνεια χιονιού: Μanirak
40. παλιός πάγος παγωμένος μέσα σε νέο πάγο: tuaq
41. νέος πάγος σχηματοποιημένος σε ρωγμές παλιού
πάγου: nutarniq
42. κομμάτια που επιπλέουν: naggutit
43. βαρύ χιόνι: Μangiggal/mangikaajaaq
44. μικρό κομμάτι πάγου που επιπλέει: masaaraq
45. πάγος που διογκώνεται πάνω σε μερικώς παγωμένα
ποτάμια: siirsinniq
46. σύγκρουση πάγων: tiggunnirit
47. κορυφή βουνού χωμένη στον πάγο της ενδοχώρας:
nunataq
48. αποβαλλόμενος όγκος πάγου, π.χ. από το τέλος
του παγόβουνου uukkarnit
49. η άκρη του θαλάσσιου πάγου: sinaaq

Ο Σαίξπηρ είναι ο Κανόνας...

Ενας Δυτικος Κανονας
Διαβαζοντας τον, τι μου μενει:

Ο Μποτομ στον Σαιξπηρ είναι ενας θριαμβος μελαγχολιας,
Ο Σαιλοκ ένα σκετο βασανο αμφισημιας και ο σερ Φάλσταφ, πρωτογενης και συνταρακτικος
……..
Συναγωνιζεται την Αλις στην υπερασπιση του βιου του ληστη

Μα Χαλ, δεν είναι κριμα να μοχθεις στην τεχνη οπου εταχθης.………
Ο Δαντης, στο εσχατο αμεταβλητο μεσα μας και ο Σαιξπηρ, στη μεγαλοσυνη του, στη μεταστροφη του εαυτου
……….
Θετει τους ορους και τα ορια της Λογοτεχνιας
…………..
Λεγεται, πως βρισκουμε λεξεις μονο γιαυτα που εχουν απονεκρωθει μεσα στην καρδια μας και επομενως υπαρχει μια περιφρονηση στην πραξη της ομιλιας
………..

Είναι η Καλυβα του Μπαρμπα Θωμα πιο ειλικρινες κειμενο από τη θεια Κωμωδια ή ο Μεσημβρινος της Γουοκερ πιο ειλικρινης από το Ουρανιο Τοξο της Βαρυτητας;
………
Ο Δαντης είναι τοσο ισχυρος, με συνθλιβει
………
και ο Μπορχες επαναφερει τη Βεατρικη στις απαρχες της
……….
Θεσπιζω το δικο μου οραμα αιωνιοτητας
…….
Μικρος μελαχρινος δαιμονας, η Αιμιλια Βιβιανι
……….
Το να γραψεις την Κωμωδια είναι σα να βαζεις πλωρη για αχαρτογραφητες θαλασσες
………….
Μου αρεζαν παντα τα κοσμικα ταξιδια σε τοπους οπου συνωστιζονται οι νεκροι
…….
Le Roman de la Rose
……….
Μπροστα στον Δον Κιχωτη, δεν συνθλιβομαι, ενισχυομαι
……….
Θερβαντικη η επιδραση στον Μπομπι Ντικ και απολυτως φυσικη
……..
Παιρνει τους ανεμομυλους για γιγαντες και το κουκλοθεατρο για πραγματικοτητα
……..
ο Δον Κιχωτης και ο Σαντσο
οι μεγαλυτεροι λογοτεχνικοι χαρακτηρες του Κανονα
Σοφία και Τρέλλα
…………
δεν πεθαινεις επειδη εισαι αρρωστος , αλλα επειδη εισαι ζωντανος
Σε σκοτωνει θαυμασια διχως μαλιστα τη συνδρομη καποιας αρρωστιας
……….
Στον Μολιερο συναντω προσωπα με εμμονες, αλλα όχι καρικατουρες
………..
Ο Μισανθρωπος είναι τρομακτικα ζωντανος, και ο Ταρτουφος ενας τελειος υποκριτης
……….
Ο Αμλετ φλερταρει παθητικα με τον θανατο
Ο Αλσεστ δραπετευει στην απολυτη μοναξια
………….
Σαιξπηρικος ο Σατανας του Μιλτον
…………….
Ο Εωσφορος, αγγελος της αυγης και γιος της πρωιας , ηγετης των αστεριων που θα κατακρημνιστούν
…………
Δεσποτικος ο λογος του Οθελλου

Αφηστε τα αστραφτερα σας ξιφη μην τα σκουριασει η δροσια..
……….
Ο δυστυχος ο Σατανας μονο να προσβαλλει μπορει τον θεο
Όχι να τον καταστρεψει
……………..
Ελιοτ Μπεκετ και Τζονσον
……….
Να εισαι απολυτος στον Θανατο
…….
Ο Αχιλλεας, ο καλυτερος των Ελληνων, είναι ένα παιδι
Τα αισθηματα, η διανοια, οι αισθησεις του, δεν ενοποιούνται
……….
Με εκπλησσει ο Μεφιστοφελης, στο τελος του εργου, να μάχεται εναντια στις πλημμυριδες των ροδων, που τον εμποδιζουν να αρπαξει την ψυχη που του εταξε ο Φαουστ
…………
Δυστυχε παλιοδιαολε, λεμε μεσα μας
………
η Αγρυπνια του Φινεγκαν μεγας λογοτεχνικος λευκος ελεφαντας οσο και ο Φαουστ, εχει πολύ χιουμορ όταν μαθεις να το διαβαζεις
………………..
Ξεδιαντροπες Σφιγγες, Αναισχυντοι Γυπες και Τελειοτεροι Αγγελοι
………….
Κι ο Ανθρωπος πιο παρατολμος απ όλα
……….
Να κινεισαι όπως και η θαλασσα
Να δεχεσαι τη ζωη χωρις τον ατομικο θανατο που βαραινει τους ανθρωπους
………..
όταν η μαγεια της αγαπης τελειωσει, βαλτε τους ναυτες πισω στη γη
……………..
Μοντεβερντι, Μπαχ, Στραβινσκι
………
Τα μεσανυχτα είναι η στιγμη της επιφανειας
………..
και η πανουργια του Γκορκι για τον Τολστοι
……….
Η αγαπη και η πιστη απαιτουν τολμη
……….
Το εμβλημα του Χατζη Μουρατ, ένα ολανθιστο κατακοκκινο γαιδουραγκαθο, αυτό που λεμε ταταρο
……………
φανταστικα τα ταξιδια στη χωρα των Τρολ
……………
Ιψεν
Ανθρωπε να εισαι αληθινος στον εαυτο σου
…………
Δαιμονα, να αρκεστεις στον εαυτο σου
…………..
Οι πιο αληθινοι παραδεισοι είναι εκεινοι που εχουμε χασει
………………………………
………………
 

Λευκοί Αμμόλοφοι...στον Αμαζόνιο

Με θέμα τη Λατινική Αμερική, μέσα από την οπτική γωνία που προσφέρει ένα αεροσκάφος, η συλλογή του φωτογράφου Ρόμπερτ Μπ. Χάας καλύπτει ένα εντυπωσιακό εύρος τοπίων -από τον Πορθμό του Μαγγελάνου μέχρι τη Χερσόνησο του Πουκατάν και από τα παράλια της Βραζιλίας στον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τη Λευκή Οροσειρά του δυτικού Περού. Το συναρπαστικό αυτό βιβλίο περιλαμβάνει περισσότερες από 100 φωτογραφίες που εξυμνούν την αιώνια ομορφιά της Λατινικής Αμερικής.

Στηριζόμενος στις ανοιχτές πόρτες ελικοπτέρων και μικρών αεροσκαφών, ο Χάας κατάφερε να καταγράψει με το φωτογραφικό του φακό σχήματα και μοτίβα απέραντων εκτάσεων και άγριας φύσης, που φαντάζουν μοναδικά από ψηλά: το κατάφυτο μωσαϊκό ενός βαλτότοπου στο Εθνικό Πάρκο Λαγό Ιποά της Παραγουάης που αναδεικνύεται από την ύπαρξη μιας μοναχικής αγελάδας, τους στροβιλίζοντες παραπόταμους του ποταμού Καρενλεούφου της Αργεντινής, τους λευκούς αμμόλοφους στην έρημο Ίκα του Περού. Ο Χάας αποδεικνύει ότι η ομορφιά απαντάται εκεί που δεν το περιμένει κανείς. Από ψηλά, οι δεξαμενές επεξεργασίας λυμάτων της Μεντόσα, στην Αργεντινή, μοιάζουν με καλοφτιαγμένες κτιριακές εγκαταστάσεις, ενώ ένα ορυχείο λιθίου στην άκρη της ερήμου Ατακάμα στη Χιλή ομορφαίνει από τη συμμετρία των παράλληλα οργωμένων χωραφιών.

Όταν ο Χάας στρέφει τη ματιά του στο ανθρώπινο στοιχείο -όπως συνέβη με τους ψαράδες στα ιριδίζοντα αβαθή κοντά στη Φορταλέσα της Βραζιλίας-, το βασικό θέμα του ορθώνεται κόντρα σε περίπλοκα σχήματα τόσο του φυσικού όσο και του τεχνητού κόσμου. Η εκπληκτική ποικιλία των γεωγραφικών χαρακτηριστικών, καθένα από τα οποία παρουσιάζεται ως καμβάς αφηρημένης τέχνης, μας βοηθά να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη άποψη για τα μεγαλοπρεπή τοπία της Λατινικής Αμερικής.

Τις φωτογραφίες του συνοδεύουν σύντομες σκέψεις που αφορούν την τέχνη της εναέριας φωτογράφισης, τους πειραματισμούς και όσα πέρασε στο επικό αυτό ταξίδι του. Αυτό που τράβηξε την προσοχή του, όπως ο Χάας λέει, "ήταν μια ήπειρος στην οποία κυριαρχούν οι Άνδεις, μια ογκώδης οροσειρά που διασχίζει ολόκληρη τη Νότια Αμερική, χωρίζοντας την ανατολή από τη δύση και φιλοξενώντας τις πηγές των μεγαλύτερων ποταμών της περιοχής". Παρουσιάζοντας αυτές τις εξαιρετικές εικόνες, η Μαρί Αράνα, η οποία έχει βραβευτεί με το National Book Award, γράφει για μια αποστολή της με τον Χάας: "Είδα τη γενέτειρα μου όπως θα ήθελαν να την είχαν δει οι προγονοί μου - όπως ακριβώς θα ήλπιζε να την είχε δει ένας σαμάνος υπό την επήρεια παραισθησιογόνων ουσιών". Οι φωτογραφίες του βιβλίου "Μέσα από τα μάτια του Κόνδορα" προκαλούν την ίδια πνευματική συγκίνηση και κόβουν την ανάσα.

Eκδότης: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη 
Συγγραφέας: Robert B. Haas
 

Χούμπολτ και Γκάους στην...Κορδιλλιέρα

Ντάνιελ Κέλμαν, Η μέτρηση του κόσμου,μετ. Κ. Κοσμάς
εκδ. Καστανιώτη

Τη μέτρηση, του κόσμου και του ανθρώπου, την έχουν αναλάβει στο κείμενό του δύο επιφανείς, πρωτοπόροι Γερμανοί επιστήμονες: ο «πρίγκιπας των μαθηματικών» Καρλ Φρίντριχ Γκάους και ο φυσιολόγος Αλεξάντερ φον Χούμπολτ. Η συνάντησή τους το 1828 με αφορμή ένα συνέδριο πυροδοτεί τη μηχανή του κειμένου, που παρακολουθεί τη διαφορετική και μαζί κοινή διαδρομή και πορεία τους, καθώς προσπαθούν να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τον κόσμο.

Ο Χούμπολτ εξερευνά ως γνωστόν την Αμερική, όπου μαζί με τον καταδικασμένο στη σκιά Αιμέ Μποπλάν εξορθολογίζουν, διορθώνουν και συμπληρώνουν την οιονεί μυθική γνώση των πρώτων θαλασσοπόρων και εξερευνητών για την ήπειρο. Αυτό σημαίνει ότι έρχονται αντιμέτωποι με κουνούπια–δολοφόνους, πιράνχας, κροκόδειλους, ανάλγητους Ιησουίτες, ανθρωποφάγες φυλές, αρρώστιες.

Σημαίνει επίσης πως ανακαλύπτουν σπάνια είδη πιθήκων, φυτών, ζώων, πουλιών που ζουν στο σκοτάδι, ότι κατεβαίνουν σε ηφαίστεια και ανεβαίνουν στην Κορδιλιέρα, ξαναφτιάχνουν τους χάρτες. Ο Φον Χούμπολτ ο νεότερος, βαρώνος, πλούσιος, είναι ανθρωπιστής, θετικιστής και αφοσιωμένος στην επιστήμη του, σε σημείο απανθρωπιάς. Ο Καρλ Φρίντριχ Γκάους, ταπεινής καταγωγής, φτασμένος μαθηματικός και αστρονόμος από τα πρώτα νεανικά του χρόνια, εξερευνά τους πλανήτες, τους πρώτους αριθμούς, το χώρο και το χρόνο. Είναι μονόχνωτος, οιονεί μισάνθρωπος και η επιστήμη του τον έχει κατακυριεύσει, στα όρια της κατοχής του εαυτού.

Εμμονή με την επιστήμη

Ο Χούμπολτ ταξιδεύει, ενώ ο Γκάους είναι ριζωμένος μπροστά στο παράθυρό του. Ο Γκάους έχει σχέσεις με το άλλο φύλο, έστω κι αν την πρώτη νύχτα του γάμου του διακόπτει τις περιπτύξεις για να σημειώσει έναν τύπο και η πιο ειλικρινής του σχέση είναι αυτή με μια Ρωσίδα πόρνη. Ο Χούμπολτ μοιάζει να αρνείται με τρόπο επώδυνο την ίδια την ιδέα του έρωτα και της επιθυμίας. Κύριο κοινό σημείο τους είναι η προσήλωσή τους στους φυσικούς νόμους, η εμμονή τους με την επιστήμη, μια υπερήφανη, φουριόζα επιστήμη που υπόσχεται να λύσει όλα τα προβλήματα του ανθρώπινου γένους: «Το τέλος της διαδρομής είναι στον ορίζοντα, η μέτρηση του κόσμου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Το σύμπαν θα είναι μια έννοια κατανοήσιμη, όλες οι δυσκολίες με αιτία τον άνθρωπο, όπως ο φόβος, ο πόλεμος και η εκμετάλλευση, θα χαθούν στο παρελθόν. (...) Η επιστήμη θα φέρει την εποχή της ευημερίας και, ποιος ξέρει, ίσως κάποια μέρα δοθεί λύση και στο πρόβλημα του θανάτου» (σ. 238).

Στην ανάπτυξη της επιστήμης αυτής πρωτοστατεί η Γερμανία, την ίδια ώρα που δίνει το παρών με ενθουσιασμό στο θέατρο και στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Εν τω μέσω πολεμικών αναμετρήσεων, ριζικών ανακατατάξεων στο γεωπολιτικό τοπίο της Ευρώπης, τις οποίες μόλις και μετά βίας αντιλαμβάνονται οι δύο επιστήμονες, η Γερμανία αυτοπροσδιορίζεται – σε αντιπαράθεση με τη γαλλική μαλθακότητα είναι αλήθεια, και μας φέρνει για άλλη μια φορά στο νου τον Φουκώ και τις αναλύσεις του για την προαιώνια γαλλογερμανική αντιπαλότητα. Η Γερμανία είναι παράγοντας προόδου. «Τόσος πολιτισμός και τόση φρίκη! Τι συνδυασμός! Ακριβώς το αντίθετο από τα ιδανικά της Γερμανίας», αναφωνεί ο Φον Χούμπολτ και, βεβαίως, δεν αναφέρεται στο ναζισμό αλλά στις ανθρωποθυσίες των Ινκας.

Γοητευτική αφήγηση

Ο αναγνώστης διαβάζει με αμείωτο ενδιαφέρον συζητήσεις για την επιστήμη, για τα όρια της μέτρησης και της αφαίρεσης, για τη σημασία των φυσικών νόμων· εντοπίζει τις πλάγιες αναφορές στην πολιτική στην Ευρώπη και την Αμερική, στην επικράτεια του Μπολιβάρ και την άλλη του Τόμας Τζέφερσον, στέκεται σε διερωτήσεις περί υπάρξεως και μη υπάρξεως, που μοιάζουν να αναδύονται από το πουθενά, από τον «φωτοσβέστη αιθέρα» του Χούμπολτ, σαφείς παραπομπές στο μέλλον, στον 20ό αιώνα, που δεν αργεί καθόλου – και οι οποίες αποδομούν το κείμενο στο σύνολό τους, ως δηλωμένη πρόθεση και προσδοκώμενο αποτέλεσμα, μιας και η επιστήμη αδυνατεί να χαρτογραφήσει εντέλει την ουσία της ανθρωπινότητας. Μένει η γοητεία της αφήγησης, αυτό που δεν πέτυχε ο Χούμπολτ με το ταξιδιωτικό του βιβλίο και το επιτυγχάνει, αντιθέτως, ο Κέλμαν, με τη ζωηρή, παραστατική περιγραφή, τους πολύ καλούς διαλόγους που σε πολλά σημεία παραπέμπουν στο θέατρο του παραλόγου, με την υβριδική μορφή ανάμεσα στον ευθύ και τον πλάγιο λόγο να επιτείνει ενίοτε την ιλαρότητα και το κέφι του βιβλίου, με την απλότητα με την οποία υφαίνει και ξηλώνει κάποιες μυθολογίες – θυμίζοντας κάποτε το «Μέισον και Ντίξον» του Πύντσον, αλλά και το «Τρίστραμ Σάντυ» του Στερν.

kathimerini.gr

Ο Έρωτας του Άλλου για τον Όλον Άλλον...

Ο Άραβας γεννιέται με την ποίηση εντός του· κανένας λαός όσο ο αραβικός, μέσα στην ενότητα των ετεροτήτων του βέβαια, δεν έχει ενστερνιστεί τόσο πολύ αυτή την «ερωτική» –την κινητοποιητική στο κορμί όσο και στο νου– χρήση της λέξης. Η ποίηση βρίσκεται σε καθημερινή χρήση όχι μόνο στις στιγμές της προσωπικής αλλά και σ' αυτές της συλλογικής του ζωής – στον έρωτα όσο και στα πανηγύρια και στην προσευχή. Το ίδιο το Κοράνι –με τον τρόπο της θεολογίας, συμπύκνωση της ιδεολογίας– είναι ένα ποιητικό κείμενο αντάξιο της Παλαιάς Διαθήκης.

Αυτή η μετάφραση αποτελεί ένα πείραμα μιας πρώτης ανθολόγησης στα ελληνικά της μεγάλης αραβικής ποίηση. Ανθολόγηση που δεν είναι εξαντλητική· φιλοδοξεί μέσα στον καιρό να περικλείσει και άλλους δημιουργούς από το μεγάλο νότιο γείτονά μας. Και όπως κάθε μετάφραση, ιδίως όμως όπως κάθε μετάφρασης ποίησης, είναι αναγκαστικά μια προσπάθεια να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στο νόημα των λέξεων και στην ποιητική τους δραστικότητα. Ομολογώντας τα όρια αυτά, ελπίζουμε στην καλύτερη, μέσω της ποίησης, αλληλογνωριμία των δύο λαών, που έβαλαν, αυτοί κυρίως, τη βάση για τον παγκόσμιο πολιτισμό, για τον εξανθρωπισμό της απρόσωπης φύσης και της απρόσωπης κοινωνίας, για την οικοδόμηση μιας οικουμένης πιο κοντά στους πόθους και τους καημούς του ανθρώπου..

ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΣΚΩΦ

ΥΓ
Σε ανάμνηση για τις εκπομπές με τον Κ.Μοσκώφ, στον 9,58FM και επειδή η Αραβική Ποίηση είναι επίκαιρη όσο ποτέ...

Τα Τρένα, οι Πόλεις, ο Μπετόβεν, οι Χάρτες του κόσμου...1936

«Τα τρένα παίζουν συμφωνίες του Μπετόβεν. (…) Αυτό το αίμα που τρέχει, αυτός ο σκοτεινός μετρονόμος των αρτηριών, αυτά τα θριαμβευτικά εμβατήρια, αυτοί οι νυχτερινοί σταθμοί και, την ημέρα, αυτές οι λευκές πόλεις, οι σχεδόν αραβικές, από κύβους, κόσμο και μιναρέδες στην όχθη μιας λουλακί θάλασσας, θα είναι τα διαλείμματα ενός ονειρικού θεάτρου όπου οι ηθοποιοί ερμηνεύουν αμετάφραστα δραματικά έργα.»

28 Μαρτίου 1936. Ένα ταξίδι-πρόκληση. Ο Ζαν Κοκτώ μαζί με τον Μαρσέλ Χιλ, επιχειρούν ξανά το Γύρο του Κόσμου σε ογδόντα ημέρες, ακολουθώντας τα ίχνη του Φιλέα Φογκ και του Πασπαρτού, των διάσημων ηρώων του Βερν.

Ρώμη, Αθήνα, Κάιρο, Πεκίνο, Χονγκ-Κονγκ, Νέα Υόρκη, κάποιοι από τους εφήμερους σταθμούς. Πόλεις, τοπία και άνθρωποι εναλλάσσονται σʼ ένα καλειδοσκόπιο εικόνων, σχημάτων και χρωμάτων που γεφυρώνει την γραφικότητα με την εκκεντρική ομορφιά, το όνειρο με την πραγματικότητα. Ιστορικά μνημεία και κακόφημες συνοικίες. Άρωμα μαστίχας και μύρου στις υπαίθριες αγορές. Το Κομπακίρ, η περίφημη συνοικία του έρωτα στην Αλεξάνδρεια. Ο γρύλος Σπόρος, το ξεχωριστό δώρο μιας Αμερικανίδας θαυμάστριας. Η συνάντηση με τον Τσάρλι Τσάπλιν, το οικείο θαύμα αυτού του ταξιδιού.

Το καλειδοσκόπιο του κόσμου

Στα ίχνη του Φιλέα Φογκ ο Ζαν Κοκτώ μας ταξιδεύει σε τέσσερις ηπείρους, την άνοιξη του 1936.

"Από κείνη τη μεριά, μέσ' από τους αγκώνες (των Καρυάτιδων) και σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που είχα την τύχη να δω τον Παρθενώνα μικροσκοπικό, θα δω αποσπασματικά τον μεγάλο διαφανή όγκο των κολόνων του που αναπνέουν και των αετωμάτων του. Θα ξανάρθω, θα ανεβώ τα σκαλοπάτια του, θα αγγίξω τις ρωγμές στις κολόνες του, τους μηχανισμούς και τα γρανάζια αυτής της λεπτεπίλεπτης μηχανής που υφαίνει έναν χρόνο μοναδικής ουσίας και ξετυλίγει τη διάρκεια σ' έναν ρυθμό που δεν μοιάζει στον συνηθισμένο ρυθμό του ξετυλίγματός της.

Και θα ακολουθήσω τον ήλιο που βαδίζει μέσα στο μάρμαρο, το διαπερνά, σκιάζει τις φλέβες του και τον ήλιο που λούζει εντυπωσιακά τον ναό, αφαιρεί τη γυαλάδα από τις ψεύτικες κολόνες και γυαλίζει τις αληθινές, και τον συσσωρευμένο ανά τους αιώνες ήλιο που το μάρμαρο εκπέμπει ακόμα, και όλα τα παιχνίδια του φωτός πάνω σ' αυτό το οικοδόμημα, που είναι πιο ευαίσθητο από έναν σαρκικό κολοσσό και πιο διάφανο από το κρύσταλλο."

Η Βιογραφία της Εξίσωσης

Γενιές ολόκληρες έχουν μεγαλώσει μαθαίνοντας ότι η εξίσωση E=mc² άλλαξε τη μορφή του κόσμου μας, αλλά ποτέ δεν κατανόησαν τι σημαίνει πραγματικά και γιατί ήταν τόσο σημαντική. Σε αυτό το βιβλίο, ο Ντέιβιντ Μποντάνις γράφει τη «βιογραφία» μιας από τις μεγαλύτερες επιστημονικές ανακαλύψεις στην ιστορία -ότι οι σφαίρες της ενέργειας και της ύλης συνδέονται αναπόδραστα- και με την ικανότητά του ως συγγραφέας και καθηγητής, μετατρέπει μια φαινομενικά ακατανόητη θεωρία σε ένα εντυπωσιακό επιστημονικό επίτευγμα, προσιτό σε όλους.

Ο Ντέιβιντ Μποντάνις αρχίζει το βιβλίο του παρουσιάζοντας σε ξεχωριστά κεφάλαια την ιστορία κάθε γράμματος και συμβόλου της εξίσωσης, φέρνοντας τον αναγνώστη σε επαφή με τις επιστημονικές ανακαλύψεις και τους επιστήμονες που αποτελούν το φόντο της ανακάλυψης του Αϊνστάιν. Έχοντας ξεδιαλύνει τη σύγχυση γύρω από την εξίσωση, ο συγγραφέας εξηγεί την επιστήμη που αποτελεί τη βάση της και της δίνει ιστορική υπόσταση, παρουσιάζοντας με σαφή τρόπο την αλυσίδα των εκπληκτικών ανακαλύψεων και συνεπακόλουθων που η εξίσωση κατέστησε δυνατά.
Στην αρχή ο Αϊνστάιν δεν ήταν σίγουρος για το επίτευγμά του.

 «Η ιδέα είναι διασκεδαστική και δελεαστική», έγραψε σε ένα φίλο του, «αλλά δεν μπορώ να ξέρω εάν ο Κύριος γελάει μαζί μου και μου κάνει κόλπα». Ο Αϊνστάιν δεν έκανε τίποτε λιγότερο από το να ανοίξει την πόρτα προς την εσώτερη δομή του σύμπαντος. Στα ικανά χέρια του Μποντάνις αυτό το κατόρθωμα γίνεται μια όμορφη και εντελώς ασυνήθιστη ιστορία...

Ο δε Ιησούς εσιώπα...

Σε μία εποχή πλούσια σε λόγο, πληροφόρηση, ενημέρωση, συζήτηση, διάλογο, επικοινωνία να μιλά κανείς περί σιωπής ακούγεται μάλλον αρκετά παράξενα. Σε καιρούς εκτροπής του λόγου σε ψεύδος, ύβρη , κολακεία, ειρωνεία, απάτη κι εμπαιγμό αξίζει νομίζουμε ν΄αναφερθεί κανείς και στην επιλεγμένη, διακριτική, κερδοφόρα σιωπή. Η σιωπή είναι μία μορφή συμπεριφοράς.

Το να σιωπά κανείς δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι είναι αδιάφορος, αδρανής, νωχελής κι απρόσεκτος. Η εσκεμμένη σιωπή, η προσεγμένη ολιγορία και η απόρριψη της φλυαρίας και του κουτσομπολιού αποτελεί προτίμηση της σιγής κι αποφυγή της κουραστικής πολυλογίας, από την οποία συνήθως προέρχονται διάφορα προβλήματα, όπως φιλονικίες, ψυχρότητες και θόρυβοι. Οι σιωπηλοί άνθρωποι μιλούν με τη σοβαρή σιωπή τους. Δεν μιλούν, όχι γιατί δεν γνωρίζουν να μιλήσουν, όχι από ακαταδεκτικότιτα και κρυφή οίηση ότι δεν συμμετέχουν σε υψηλού επιπέδου συζητήσεις, αλλά από την ταπεινή αίσθηση ότι δεν έχουν κάτι σημαντικό να πουν. Έτσι απλά σιωπούν. Όταν μάλιστα μιλούν, καταθέτουν λόγο μεστό περιεχομένου.

Οι σιωπηλοί άνθρωποι δεν είναι συνηθισμένοι, αρεστοί, και προτιμητέοι. Η κοινωνία σήμερα αναζητά τολμηρούς συζητητές. Μερικοί μάλιστα θεωρούν τους σιωπώντες νοσηρούς, μειονεκτικούς, δειλούς, φοβισμένους και προβληματικούς. Θα μπορούσε βέβαια ορισμένοι να είναι έτσι, όπως και αρκετοί φλύαροι. Οι γνήσιοι πάντως σιωπηλοί άνθρωποι «ζουν το άρωμα μιας άλλης ζωής, που δεν μπορούν να εννοήσουν οι άλλοι που αγάπησαν τις έκδηλες μορφές συμπεριφοράς. Η σιωπή γεμίζει την ψυχή τους χαρά και τους ανοίγει ορίζοντες μιας έντονης πνευματικής δράσης, την οποία δύσκολα μπορεί να κατανοήσει και να αξιολογήσει το ανθρώπινο περιβάλλον τους» (Γεώργιος Κρασανάκης).
Από τα παραπάνω διαφαίνεται μια σιωπή με δύο μορφές. Η μία ως αδυναμία και η άλλη ως αρετή.

Μια νοσηρή σιωπή είναι σκοτεινή, άχαρη, δόλια, κουραστική και φθοροποιός. Ταλαιπωρεί τον ίδιο τον άνθρωπο, που δεν είναι ισορροπημένος , ξεκάθαρος, τίμιος, ειλικρινής, εκφραστικός και ντόμπρος. Μερικές φορές μπορεί να προσποιείται κανείς τον σιωπηλό και ταπεινό, ενώ μέσα του επικρατεί μεγάλη σύγχυση, ταραχή, θόρυβος, στενοχώρια και οίηση. Η προσποίηση αυτή είναι φοβερή κι αξιοκατάκριτη υποκρισία. Ένας φαινομενικά σιωπηλός απατά. Διατηρεί σιωπή από κακή διάθεση για τον πλησίον. Ή υπάρχει από έλλειψη θάρρους ή βαθύ εσωτερικό κενό. Ο ταπεινά σιωπηλός δεν είναι ακοινώνητος, φυγόκοσμος κι αφιλάδελφος. Ούτε κλείνεται στο καβούκι του ναρκισσευόμενος, μονολογώντας με τον σοφό εαυτό του κι απαξιώνοντας τον αδελφό του.

Υπάρχει λοιπόν κακή και καλή σιωπή, όπως καλός και κακός λόγος

Ο νους συγκινείται στα υψηλά και δεν κινεί τη γλώσσα να εκφέρει λέξεις, όπου συγκρατημένη ακινητεί να εκφράσει νοήματα δύσκολα μυστηρίων Θεού.

«Ο δε Ιησούς εσιώπα». Δεν είναι μόνο ενώπιον του αρχιερέως Πιλάτου στο Πραιτώριο που σιωπά ο Χριστός. «Και ουδέν απεκρίνατο» προσθέτει ο ευαγγελιστής Μάρκος. Δεν δίνει καμιά απάντηση. Θεωρεί ότι δεν βγαίνει τίποτε με τα λόγια. Ότι θα μιλούσε και δεν θα τον άκουγαν. Ότι θα έπεφταν οι λόγοι του στο κενό. Δεν είναι ότι δεν είχε όρεξη για κουβέντες, αλλά έβλεπε την ηθελημένη κώφευση των ανθρώπων, είχαν αυτιά και δεν τα χρησιμοποιούσαν. Ο Χριστός δεν χάιδευε ακοές. Δεν έλεγε αυτά που ήθελαν ν΄ακούσουν. Έτσι με νόημα σιωπά. Ο ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρει «επηρώτα δε αυτόν εν λόγοις ικανοίς». Δεν απαντούσε τίποτε στις πολλές ερωτήσεις. Σαν να έλεγε από τότε τα πολλά λόγια είναι φτώχεια. Έβλεπε ότι δεν έβγαινε τίποτε με τη συζήτηση.

Ο ευαγγελιστής Ιωάννης τονίζει την άφοβη σιωπή του Ιησού παρά τις απειλές της εξουσίας. Στο πρόσωπο του Χριστού επιβεβαιώνεται ο αρχαίος προφητικός λόγος. Ο μεγαλοφωνότατος προφήτης Ησαΐας λέγει : «Δεν άνοιξε το στόμα του καθόλου κι έμεινε άφωνος μπροστά στους διώκτες του».

Όταν στην πρόκληση απαντά κανείς με τη σιωπή χαμηλώνει την οργή, σβήνει τον θυμό και σιγάζει δύσκολες καταστάσεις. Σημασία όμως έχει και το ήθος και το ύφος και ο τρόπος αυτής της σιωπής. Αν είναι εγωιστικός φαίνεται. Αν είναι περιφρονητικός δεν μπορεί να κρυφτεί. Αν κανείς όμως ταπεινά σιωπά, για να μη γίνουν τα πράγματα χειρότερα, υποχωρεί, ανέχεται, αποσύρεται, ελαχιστοποιεί τα τρομερά δικαιώματά του, χάρη της ειρήνης, της ενότητος και της αγάπης, τότε κερδίζει ενώ φαίνεται ότι χάνει. 'Οποιος είναι έξυπνος κάνει τον χαζό, λένε στο Άγιον Όρος. Η σεμνή στάση του σιωπώντος μπορεί να φιλοτιμήσει τον άλλο, να τον κάνει να ξανασκεφθεί τα πράγματα καλύτερα. Αν έχει κανείς τη δύναμη, που κύρια προέρχεται από τη ταπείνωση, να μη δώσει συνέχεια στην προκλητική προσβολή, την ειρωνεία και τον χλευασμό, και σιωπά, δεν σημαίνει ότι είναι δειλός κι ανόητος, αλλά έχει έναν ηρωισμό μεγαλύτερο από την τόλμη της αυθάδειας, του θράσους και της συνέχειας του καυγά και της γκρίνιας των πολλών αντιδράσεων. Ο άνθρωπος προκαλούμενος αισθάνεται την ανάγκη να υπερασπίσει τον εαυτό του, να μιλήσει, να δικαιολογηθεί και να δημιουργήσει αμυντική ασφάλεια. Μεγαλύτερη δύναμη χρειάζεται κανείς να σιωπήσει παρά να μιλήσει. Η σιωπή όμως θέλει σοφή γνώση, αυτοκυριαρχία και κυρίως ταπείνωση.

Η σιωπή όπως ήδη είπαμε δεν είναι για όλους, για παντού και για πάντοτε. Οι άγιοι πατέρες καλλιέργησαν επισταμένα την εύλογη σιωπή και είχαν ένθεο λόγο. Είναι πολύ σπουδαίο και σημαντικό πράγμα οι άνθρωποι να γνωρίζουν καλά πότε να μιλήσουν, τι να πουν, σε ποιόν θα το πουν, γιατί θα το πουν, πόσο θα πουν και πότε θα πρέπει να σιωπήσουν, ν΄αποσυρθούν, να κρυφτούν. Όπως ωραία ειπώθηκε «ο προφορικός λόγος περιορίζει τον ενδιάθετο λόγο που περιέχεται στη σιωπή. Ποτέ δεν μπορεί να τον περιλάβει και να τον εκφράσει απόλυτα. Γι ' αυτό η σιωπή είναι συχνά σε θέση να εκφράσει περισσότερα από όσα ο λόγος» (Γεώργιος Μαντζαρίδης). Αυτό συμβαίνει στη θεολογία, στην ιερά ησυχία.

Η πολυλογία, η φλυαρία, η κενολογία, η περιττολογία, η αργολογία, η φαιδρολογία δηλώνει κενοδοξία, αδιακρισία κι εσωτερική ανησυχία. Η ησυχία γεννά την ωραία σιωπή κι αυτή εξυφαίνει τον λόγο. Δεν πρόκειται για ανενεργό στάση, για παθητική πράξη, για οκνηρό έργο, για φυγόπονη απραξία, αλλά για επιλεγμένη εργασία αυτογνωσίας, αυτοπαρατήρησης, ενδοσκαφής και εντρυφήσεως στα θεία. Λέγει ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ : «Απόκτησε την εσωτερική σου γαλήνη και χιλιάδες άνθρωποι θα σωθούν γύρω σου, χωρίς εσύ να το ξέρεις». Δεν χρειάζεται συνέχεια να μιλάμε. Ο κόσμος κουράστηκε από τα πολλά, τα παχειά, τ' αδιαφανή, τα υποκριτικά, τα ξύλινα λόγια. Οι άλλοι δεν βρίσκονται πάντοτε πλάι μας για να μας ακούνε, αλλά και για να τους ακούμε. Λέγει ένας σοφός «ο Θεός μας έδωσε δύο αυτιά και ένα στόμα- περισσότερο ν΄ακούμε και λιγότερο να μιλάμε». Εμείς κυκλοφορούμε σαν να έχουμε δέκα στόματα και κανένα αυτί. Μιλά ο άλλος και δεν τον ακούμε και σκεφτόμαστε τι θα πούμε εμείς. Έτσι, όπως λέγει ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης, έχουμε παράλληλους μονολόγους. Δεν διαλεγόμαστε και δεν επικοινωνούμε....

Bone Woman

A Forensic Anthropologist's Search for Truth
in the Mass Graves of Rwanda, Bosnia,
Croatia, and Kosovo

In the Spring of 1994, Rwanda was the scene of the first acts since World War II to be legally defined as genocide.

Two years later, Clea Koff, a twenty-three-year-old forensic anthropologist analyzing prehistoric skeletons in California, was one of sixteen scientists chosen by the UN International Criminal Tribunal to go to Rwanda to unearth physical evidence of war crimes and crimes against humanity.

The Bone Woman is Koff's riveting, intimate account of that mission and six subsequent missions she undertook to Bosnia, Croatia, and Kosovo on behalf of the UN.  It is, ultimately, a story filled with hope, humanity, and justice.

Heidegger, Schapiro, Derrida, Van Gogh

Ένας Γερμανός φιλόσοφος, ο Martin Heidegger, βλέπει έναν πίνακα του Ολλανδού ζωγράφου Van Gogh που απεικονίζει ένα ζευγάρι παπούτσια. Ο πίνακας τον εντυπωσιάζει και του αφιερώνει ένα εκτενές σχόλιο. Ένας Αμερικανός ιστορικός τέχνης, ο Meyer Schapiro, διαβάζει το σχόλιο του φιλοσόφου και διατυπώνει γραπτώς τις αντιρρήσεις του. Ένας Γάλλος φιλόσοφος, ο Jacques Derrida, διαφωνεί και με τους δύο, προχωρεί σε μια συγκριτική ανάγνωση των θέσεών τους και συγγράφει επ αυτού ένα δοκίμιο. Τέλος, ο Αμερικανός ιστορικός, ο Σαπίρο, επανέρχεται -έχοντας υπόψη του, χωρίς να το ομολογεί, την κριτική του Ντερριντά κι αφού ο Χάιντεγκερ δεν υπάρχει πια- τεκμηριώνοντας περαιτέρω την άποψή του. Σε αυτά τα (3+1) κείμενα δεν απηχούνται μόνο τρεις διαφορετικές θεωρητικές θέσεις (η ερμηνευτική φαινομενολογία, η κοινωνική ιστορία της τέχνης και η αποδόμηση).

Εδώ, με αφορμή ένα έργο τέχνης, συγκρούονται κυρίως -καλύπτοντας όλο το φάσμα της νεωτερικής και της μετανεωτερικής εποχής- τρεις διαφορετικές αντιλήψεις για την ιστορία: μια μεταφυσική του νοήματος, που συμβαδίζει με τον μεσοπολεμικό ολοκληρωτισμό, μια ανάγκη για την πολιτική ερμηνεία των φαινομένων, έσχατος σπασμός του αιτήματος για κοινωνική απελευθέρωση του όψιμου μεταπολέμου, και μια αγχώδης παραπομπή στη σημερινή αδυναμία ορισμού του ενεργού υποκειμένου. Αυτή η σύγκρουση, που διατυπώνεται εδώ με αριστοτεχνικούς όρους, κάνει την ανάγνωση τούτων των κειμένων όχι μόνο εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αλλά και άκρως επίκαιρη.[...]

Σήμερα η Μέδουσα...του 1816

Με αφετηρία το ναυάγιο του πλοίου «Μέδουσα» που συγκλόνισε τον δυτικό κόσμο το 19ο αιώνα , ο Μιχάλης Μοδινός μας μεταφέρει στο Παρίσι εκείνης της εποχής για να αποτυπώσει με τον δικό του τρόπο τα ιδεολογικά και φιλοσοφικά ρεύματα που επικρατούσαν τότε, μέσα από μια συναρπαστική πλοκή. Στόχος του είναι να συσχετίσει τον Διαφωτισμό με την αποικιοποίηση του κόσμου, επαναφέροντας το θέμα της ανθρώπινης περιπέτειας.

Στο επίκεντρο του μυθιστορήματος βρίσκεται ο κορυφαίος ζωγράφος του ρομαντισμού Τεοντόρ Ζερικώ, ο οποίος εμπνεύστηκε για το έργο του από το τραγικό ναυάγιο της «Μέδουσας». Ο Μιχάλης Μοδινός πλέκει μια φανταστική συνάντηση που θα μπορούσε όμως να είναι και πραγματική: στο βιβλίο του ο Ζερικώ δέχεται την επίσκεψη μιας περίεργης γυναίκας, της κυρίας Ζεπαρντιέ, η οποία του αφηγείται την περιπέτεια της «Μέδουσας» που σάλπαρε τον Ιούνιο του 1816 για να ιδρύσει μια αποικία στην Αφρική αλλά τελικά προσέκρουσε σε ύφαλο στις δυτικές ακτές της.

Ο Ζερικώ από αυτή τη συζήτηση ανακαλύπτει το θέμα του πίνακα που θα του χαρίσει φήμη, σηματοδοτώντας το πέρασμα στην περίοδο του ρομαντισμού.

«Η σχεδία», όπως είναι ο τίτλος του μυθιστορήματος του Μιχάλη Μοδινού, θα παρουσιαστεί σήμερα στις 19:00, στο «104 Κέντρο λόγου και τέχνης» των εκδόσεων Καστανιώτη. Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι : Κίρκη Κεφαλέα (καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γιώργος Αριστηνός (πεζογράφος-δοκιμιογράφος) και Μάνος Στεφανίδης (καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης και συγγραφέας).

naftemporiki.gr

Leonardo, Εφευρέτης και Επιστήμονας

Μέχρι και τις 5 Ιουνίου θα φιλοξενείται στον πολυχώρο του Μύλου, στη θεσσαλονίκη, η έκθεση «Leonardo da Vinci, Εφευρέτης και Επιστήμονας», που από το 1997 ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο.

Χειροποίητα μοντέλα 25 μηχανών του Λεονάρντο ντα Βίντσι, παρουσιάζονται στην έκθεση τα οποία είναι κατασκευασμένα από ξύλο και μέταλλο από τεχνίτες που ακολούθησαν τις οδηγίες του μεγαλοφυούς επιστήμονα και καλλιτέχνη της Αναγέννησης. Οι επισκέπτες θα μπορούν όχι μόνο να τα δουν αλλά και να τα θέσουν σε λειτουργία. Επίσης, η έκθεση φιλοξενεί 118 «ομοιοτυπικά» αντίγραφα σχεδίων, σημειώσεων, σκαριφημάτων, επιστολών και μελετών. Παράλληλα, 12 οθόνες αφής, έξι προγράμματα πολυμέσων και 8.000 εικόνες καλύπτουν τα εξής θέματα: Αναγέννηση, Η ζωή του Λεονάρντο, Ο Λεονάρντο μηχανικός και αρχιτέκτων, Η γέφυρα ως σύμβολο, Γέφυρες, Ανατομία.

Σύμβολο αισιοδοξίας

Εμπνευστής της έκθεσης, η οποία έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα σε πόλεις όπως η Βοστόνη, η Σεούλ, η Πρετόρια, η Ταϊπέι και η Σιγκαπούρη, αλλά και σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, είναι το Ινστιτούτο Πολιτιστικών Ανταλλαγών, που εδρεύει στο Τίμπιγκεν, στη Γερμανία. Τα σχέδια καλύπτουν όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του Ντα Βίντσι: ανατομία, μαθηματικά-γεωμετρία, μηχανική, ιπτάμενες μηχανές, χρονομετρία, γέφυρες-κανάλια, αρχιτεκτονική, στρατιωτική μηχανική. Ο καλλιτέχνης της Αναγέννησης δήλωνε άλλωστε στο βιογραφικό του ότι ασκούσε… 14 επαγγέλματα, μεταξύ των οποίων αυτά του ανατόμου, του πολεοδόμου, του μηχανικού, του αρχιτέκτονα, του μαθηματικού και φυσικά του ζωγράφου. «Ως άνθρωπος που με τη μεγαλοφυΐα του συνέδεσε την Αναγέννηση με καθετί που οδηγεί στην πρόοδο, ο Ντα Βίντσι αποτελεί σήμερα σύμβολο αισιοδοξίας για καλύτερες εποχές. Η έκθεση χτίζει μια γέφυρα που φέρνει κοντά μας την αναγεννησιακή εποχή των μηχανικών θαυμάτων του Λεονάρντο και αναδεικνύει την σημασία τους για τον σημερινό πολιτισμό» αναφέρει ο Πέτρος Γαϊτάνος, εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Πολιτιστικών Ανταλλαγών.

Επιχειρώντας να υιοθετήσει το πνεύμα πολυπραγμοσύνης του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, η έκθεση δένει την τέχνη, την επιστήμη και την τεχνική. Οι σελίδες από τα σημειωματάρια και τα φύλλα σημειώσεων του Λεονάρντο αναπαρήχθησαν σε πρωτότυπο μέγεθος, με μια διαδικασία που μεταφέρει σε χειροποίητο χαρτί μόνο τα περιγράμματα και το πλαίσιο των σχεδίων, ενώ ακολουθεί ο χρωματισμός, που γίνεται στο χέρι, με τη χρήση ειδικών χρωμάτων.

Η έκθεση διοργανώνεται υπό την αιγίδα του υπουργείου Παιδείας - Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του δήμου Θεσσαλονίκης και της ΔΕΘ.

Πληροφορίες: «Leonardo da Vinci, Εφευρέτης και Επιστήμονας», 5/2 έως 5/6, εγκαίνια 4/2 στις 21:00, Μύλος (), τιμή εισόδου 8€ (ενηλίκων), 4€ (παιδικά), 12€ (ομαδικά).

naftemporiki.gr

Μίμησις...Εξαιρετικού Διαμετρήματος

Ο Τζωρτζ Στάινερ χαρακτηρίζει το βιβλίο του Άουερμπαχ «μεγαλειώδη μελέτη», «έργο εξαιρετικού διαμετρήματος» και ένα από «τα μέγιστα επιτεύγματα της συγκριτικής γραμματολογίας», ενώ ο Έντουαρντ Σαΐντ έχει γράψει ότι η Μίμησις είναι «ένα από τα πλέον αξιοθαύμαστα και σημαντικά βιβλία λογοτεχνικής κριτικής που εμφανίστηκαν ποτέ…ένα μνημειώδες έργο».

Στο έργο αυτό, που γράφτηκε μεταξύ των ετών 1942 και 1945, ο Άουερμπαχ ερευνά τους διάφορους τρόπους ερμηνείας και απεικόνισης της πραγματικότητας στην ευρωπαϊκή λογοτεχνική δημιουργία για ένα τεράστιο χρονικό διάστημα που καλύπτει τρεις χιλιετίες. Ο Άουερμπαχ αναλύει, ερμηνεύει και συγκρίνει έναν μεγάλο αριθμό κειμένων, ξεκινώντας από τον Όμηρο και τη Βίβλο και συνεχίζοντας με τον Δάντη, τον Σαίξπηρ, τον Θερβάντες κ.α., για να καταλήξει στη λογοτεχνία του εικοστού αιώνα και σε συγγραφείς όπως ο Μαρσέλ Προυστ και η Βιρτζίνια Γουλφ. Φωτίζει έτσι με πολλά παραδείγματα και από πολλές οπτικές γωνίες το γεγονός ότι η λογοτεχνία, από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη εποχή, υπήρξε  και παραμένει ένας εξαιρετικά εύγλωττος μάρτυρας της ανθρώπινης ιστορίας και της κοινωνικής πραγματικότητας. Αναδεικνύει παράλληλα τους κυριότερους σταθμούς της μακράς εξελικτικής διαδικασίας που καταλήγει, στις αρχές του 19ου αιώνα στη Γαλλία, στην ανάπτυξη του σύγχρονου ρεαλισμού, εκείνης δηλαδή της λογοτεχνικής μίμησης της ζωής που αναμειγνύει το υψηλό με το γκροτέσκο ύφος και αποδίδει κεντρική θέση στον πρακτικό βίο και στην καθημερινή πραγματικότητα.

Με τον χριστιανισμό είχε αρχίσει ήδη η αμφισβήτηση της αρχαίας διδασκαλίας περί υφολογικών βαθμίδων στη λογοτεχνική ανάπλαση της πραγματικότητας, με βάση την οποία ο πρακτικός βίος αποδιδόταν μόνο στο πλαίσιο ενός ταπεινού ή μεσαίου ύφους. Ο ρεαλισμός απλώνει τις ρίζες του στον Μεσαίωνα και στην Αναγέννηση, καθώς τα καθημερινά φαινόμενα της πραγματικότητας μπορούσαν τότε να εκτίθενται σε ένα σοβαρό και νοηματικά μεστό πλαίσιο. Με εντυπωσιακή πολυμάθεια και συναρπαστική δεξιοτεχνία, ο Άουερμπαχ προσφέρει στον αναγνώστη μια πολύτιμη ερμηνευτική πρόσβαση σε όλους σχεδόν τους αιώνες και σε όλες τις περιοχές της ευρωπαϊκής λογοτεχνικής κληρονομιάς.

ΜΙΕΤ

Eminescu, Poetry

Eminescu, Mihail (mēhäēl' yemēne'skoo) [key], 1850–89, Romanian poet. Eminescu is considered the foremost Romanian poet of his century.Θεωρείται από τους κορυφαίους της Ρουμανίας.

Διαμόρφωσε μια νέα ποιητική έκφραση, επιβάλλοντας δικά του στερεότυπα. Μολονότι καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του δε δημοσίευσε παρά μόνο έναν τόμο ποιήματα (1884), η αξία του έργου του τον ανέδειξε ως τον μεγαλύτερο πιθανώς Ρουμάνο λυρικό ποιητή.

Η λυρική μπαλάντα με τον τίτλο ο Αυγερινός (L' Εtoile du soir) θεωρείται κορύφωση της ποιητικής του δημιουργίας. Εδώ, όπως και στην «Προσευχή ενός Δάκα» καθώς και στην «1η Επιστολή», περιγράφεται η σχέση θείου-ανθρωπίνου. Όσον αφορά στον πεζό λόγο, ιδιαίτερη θέση κατέχει Ο Φτωχοδιόνυσος, φανταστικό διήγημα που δημοσιεύθηκε το 1872 στις «Λογοτεχνικές Συνδιαλέξεις». Παρόλο που ανήκει στις δημιουργίες της νεότητας του συγγραφέα, θεωρήθηκε εξαρχής αριστούργημα.

His poems, lyrical, passionate, and revolutionary, were published in periodicals and had a profound influence on Romanian letters. He worked in a traveling company of actors, as well as acquiring a broad university education. His poetry reflected the influence of the French romantics.

În momentul în care Mihai Eminescu a recuperat temele tradiționale ale Romantismului european, gustul pentru trecut și pasiunea pentru istoria națională, căreia a dorit chiar să-i construiască un Pantheon de voievozi, mai ales în fragmentele unor piese de teatru, neterminate, unde-l avea drept model principal pe William Shakespeare, numit într-o poezie postumă, Cărțile, "prieten drag al sufletului meu", nostalgia regresivă pentru copilărie, melancolia și cultivarea stărilor depresive, întoarcerea în natură, etc., poezia europeană descoperea paradigma Modernismului, prin Charles Baudelaire sau Stephane Mallarme, bunăoară. Poetul avea o bună educație filosofică, opera sa poetică a fost influențată de marile sisteme filosofice ale epocii sale, de filosofia antică, de la Heraclit la Platon și de marile sisteme de gîndire ale Romantismului, în special de tratatul lui Arthur Schopenhauer, Lumea ca voință și reprezentare, de idealismul lui Fichte și Schelling sau de categoriile din tratatele lui Immanuel Kant, de altfel a lucrat o vreme la traducerea tratatului său Critica rațiunii pure, iar la îndemnul lui Titu Maiorescu, cel care îi ceruse să-și ia doctoratul în filosofia lui Kant la Universitatea din Berlin, plan nefinalizat pînă la urmă, sau de ideile lui Hegel. Pentru acest înalt conținut filosofic al operei sale Constantin Noica, un cunoscut eseist și filosof român din perioada interbelică și apoi postbelică l-a denumit pe bună dreptate omul deplin al culturii române.....

Το Άριστο αποχτιέται μόνο με μεγάλο Πόνο...

The Thorn Birds is a 1977 best-selling novel by Colleen McCullough, an Australian author.

In 1983 it was adapted as a television mini-series that, during its television run 27–30 March, became the United States' second highest rated mini-series of all time behind Roots; both series were produced by television veteran David L. Wolper
The epic begins with Meghann "Meggie" Cleary, a four-year-old girl living in New Zealand in the early twentieth century, the only daughter of Paddy, an Irish farm labourer, and Fee, his harassed but aristocratic wife. Although Meggie is a beautiful child with curly red-gold hair, she receives little coddling and must struggle to hold her own against her numerous older brothers. Of these brothers, her favourite is the eldest, Frank, a rebellious young man who is unwillingly preparing himself for the blacksmith's trade. He is much shorter than his brothers, but very strong; also, unlike the other Clearys, he has black hair and eyes.

Paddy is poor, but has a wealthy sister, Mary Carson, who lives in Australia on an enormous sheep station called Drogheda. One day, Paddy receives a letter from Mary offering him a job on her estate. He accepts, and the whole family moves to the Outback.

Here Meggie meets Father Ralph de Bricassart, a young, capable, and ambitious priest who, as punishment for insulting a bishop, has been relegated to a remote parish in the town of Gillanbone, near Drogheda. Ralph has befriended Mary, hoping a hefty enough bequest from her to the Catholic church might liberate him from his exile. Ralph is strikingly handsome; "a beautiful man"; and Mary, who doesn't bother to conceal her desire for him, often goes to great lengths to see if he can be induced to break his vows. Ralph blandly shrugs off these attentions and continues his visits. Meanwhile, he cares for all the Clearys and soon learns to cherish beautiful but forlorn little Meggie. Meggie, in return, makes Ralph the centre of her life.

 

Το Δισκοπότηρο των Μαθηματικών...

Ο Μπέρναρντ Ρίμαν το 1863.Ο Γκεόργκ Φρίντριχ Μπέρναρντ Ρίμαν ή Ρήμαν (Georg Friedrich Bernhard Riemann, 17 Σεπτεμβρίου 1826 – 20 Ιουλίου 1866) ήταν Γερμανός μαθηματικός που συνεισέφερε σημαντικά στη Μαθηματική Ανάλυση, την Τοπολογία, την Αναλυτική Θεωρία των αριθμών και τη Διαφορική Γεωμετρία, προωθώντας τη μη ευκλείδεια Γεωμετρία και ανοίγοντας έτσι τον δρόμο μεταξύ άλλων και για τη θεμελίωση αργότερα της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας. Κατά τον D. Struik «με τον Ρίμαν φτάνουμε στον άνθρωπο που επηρέασε περισσότερο από κάθε άλλον την πορεία των σύγχρονων Μαθηματικών»

In mathematics, the Riemann hypothesis, proposed by Bernhard Riemann (1859), is a conjecture about the distribution of the zeros of the Riemann zeta function which states that all non-trivial zeros have real part 1/2. The name is also used for some closely related analogues, such as the Riemann hypothesis for curves over finite fields.

The Riemann hypothesis implies results about the distribution of prime numbers that are in some ways as good as possible. Along with suitable generalizations, it is considered by some mathematicians to be the most important unresolved problem in pure mathematics (Bombieri 2000). The Riemann hypothesis is part of Problem 8, along with the Goldbach conjecture, in Hilbert's list of 23 unsolved problems, and is also one of the Clay Mathematics Institute Millennium Prize Problems. Since it was formulated, it has withstood concentrated efforts from many outstanding mathematicians. In 1973, Pierre Deligne proved an analogue of the Riemann Hypothesis for zeta functions of varieties defined over finite fields. The full version of the hypothesis remains unsolved, although modern computer calculations have shown that the first 10 trillion zeros lie on the critical line.

The Riemann zeta function ζ(s) is defined for all complex numbers s ≠ 1. It has zeros at the negative even integers (i.e. at s = −2, −4, −6, ...). These are called the trivial zeros. The Riemann hypothesis is concerned with the non-trivial zeros, and states that:

The real part of any non-trivial zero of the Riemann zeta function is 1/2.
Thus the non-trivial zeros should lie on the critical line, 1/2 + it, where t is a real number and i is the imaginary unit.

There are several popular books on the Riemann hypothesis, such as Derbyshire (2003), Rockmore (2005), Sabbagh (2003), du Sautoy (2003). The books Edwards (1974), Patterson (1988) and Borwein et al. (2008) give mathematical introductions, while Titchmarsh (1986), Ivić (1985) and Karatsuba & Voronin (1992) are advanced monographs.

"Ma - MA! Meh - MEH! Mi -MI! Mo - MO!"

Ένας καταπληκτικός άνθρωπος, ο αιθίοπας Γιοάνες Γκεμπρεγκεόργκις, δημιούργησε δίκτυο βιβλίων στη χώρα του (άρθρο στο σημερινό ΒΗΜΑ), σε μια προσπάθεια να δώσει πνοή στο βιβλίο και να μειώσει τον αναλφαβητισμό στη χώρα του...

In a bamboo and matting shelter on the edge of the town of Awassa, rows of tiny children are struggling with Ethiopia's fiendishly complicated Amharic alphabet.

"Huh - HUH! Hoo - HOO! Hee - HEE! Ha - HA!" they chant in unision after their teacher.

Their teacher is a small boy, scarcely older than they are, but he moves his pointer confidently along the chart showing the 256 different characters, and the children shout back.

"Ma - MA! Meh - MEH! Mi -MI! Mo - MO!"
...................................

Reading is a real challenge for children here, and not just because of the script.

When they have mastered the basics, what can they practice on?

The range of children's books published in Amharic is limited, and for many of the children Amharic is not even their first language.

There are seldom any books at home, and often very few at school either.

But these children in Awassa are lucky.

Silly Mammo

If you leave them practising their letters and walk out through the garden gate, you will find another group of children, clustered under a shady tree, absorbed in their books.

Parked alongside them is a brightly painted wooden cart, with sides which fold down to display the shelves of books.

The two donkeys which pull it are resting in another patch of shade.

This is Ethiopia's first Donkey Mobile Library - the brainchild of an expatriate Ethiopian now living in the United States.

The children are able to read books in their own languages

His Ethiopian Books for Children and Educational Foundation (EBCEF) is also a publishing house and has produced many of the books on the shelves of the cart.

Some children are enjoying the lovely illustrations in the foreign picture books, which the library also carries, but their English is limited or non-existent.

Mostly they prefer the locally published, Amharic language stories.

It turns out that everybody's favourite is the story of Silly Mammo, familiar to generations of Ethiopian children.

MAMMO

Mammo is a well-meaning young man, but very silly. When his mother finally finds him a job, he drops the coins he earns and loses them.

"Next time, put your pay carefully in your pocket," says his mother.

The following day the farmer, instead of money, pays him with milk, with predictable consequences.

"No, no, no," says his mother, when she sees his dripping clothes.

"When he gives you something like that, you should carry it on your head," she says.

But Mammo's next wages come in the form of fresh butter wrapped in green leaves.

The children giggle delightedly at the drawing of the blazing sun, and the melting butter running down Mammo's face....