Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Ζάτοπεκ, my name is Εμίλ

Όταν οι Γερμανοί μπαίνουν στη Μοραβία και καταλαμβάνουν την Οστράβα, πόλη του άνθρακα και του χάλυβα, ο Εμίλ Ζάτοπεκ είναι εσωτερικός στο τεχνικό λύκειο και βοηθός στο δυσώδες τμήμα του καουτσούκ, με τον αποπνικτικό αέρα, τους εξοντωτικούς ρυθμούς και τις ακαριαίες τιμωρίες αφαίρεσης μισθού για το παραμικρό λάθος, αργότερα δε στο χημικό ινστιτούτο, σ’ ένα παγωμένο υπόστεγο γεμάτο νταμιζάνες με οξέα και στα νυχτερινά μαθήματα της ανωτέρας χημικής σχολής. Οι επιχειρήσεις οργανώνουν έναν ετήσιο αγώνα δρόμου (Γύρος του Ζλιν) που ο ίδιος υποχρεώνεται να συμμετάσχει αλλά απεχθάνεται, καθώς όλοι είναι υποχρεωμένοι να φορούν τη φανέλα με το λογότυπο της εταιρείας. Οι σβαστικοφόροι επιθυμούν να δείξουν πως ο στρατός κατοχής είναι υποδειγματικός και οργανώνουν «υποχρεωτικές» αθλητικές εκδηλώσεις και αγώνες για τους νέους. Στην πρώτη κούρσα ανωμάλου δρόμου εννέα χιλιομέτρων απέναντι σε μια αλαζονική γερμανική ομάδα τερματίζει δεύτερος, υπό την έκδηλη δυσαρέσκεια των αρίων. Ένας προπονητής τοπικού συλλόγου ενδιαφέρεται γι’ αυτόν: Παράξενα τρέχεις, αλλά δεν τρέχεις άσχημα. Ο Εμίλ αγνοεί την πρώτη φράση και συγκρατεί τη δεύτερη.

…ίσως το τρέξιμο επιτρέπει να σκέφτεσαι άλλα πράγματα….

Αρχίζει να τρέχει μόνος του, από απλή ευχαρίστηση. Όταν νυχτώνει και δεν μπορεί κανείς να τον δει, κάνει όσο πιο γρήγορα μπορεί την διαδρομή εργοστάσιο – δάσος και πίσω. Αρχίζει ν’ αγαπά το στάδιο, κι ας είναι εγκλωβισμένο στη βιομηχανική ζώνη, απέναντι από το εργοστάσιο ηλεκτρισμού, κι ας φέρνει τον καπνό απ’ τις τσιμινιέρες στα μάτια των αθλητών. Το τρέξιμο είναι γι’ αυτόν ψυχαγωγία, που αντιλαμβάνεται όμως πως πρέπει να την μάθει. Τον χειμώνα προπονείται αψήφιστα, ενόσω οι άλλοι ξεκουράζονται στα σπίτια τους. Τρέχει στις δημοσιές, στα χωράφια, παντού και σε οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Αρνείται κάθε χρήση τεχνικής: «αφού τρέχω που τρέχω, αρκεί που τρέχω γρήγορα». Σύντομα επινοεί το άγνωστο μέχρι τότε τελικό σπριντ. Μια πειθαρχική ποινή τον οδηγεί στο πόστο της κονιοποίησης πυριτικών αλάτων, και σκεπασμένος με άσπρη σκόνη μοιάζει με φάντασμα εν διαρκεί απνοία. 

Source: https://pandoxeio.com/2012/03/17/echenoz/

Κυριακή 17 Μαΐου 2026

Blue Poetry

 

Υπάρχει κάτι στο μπλε που δεν εξηγείται εύκολα. Δεν ζητά προσοχή, κι όμως την κρατά. Δεν φωνάζει, δεν επιβάλλεται, δεν διεκδικεί χώρο· κι όμως γεμίζει ολόκληρους ορίζοντες.

Το μπλε είναι η σιωπή της θάλασσας πριν από το πρώτο κύμα. Είναι ο ουρανός λίγο πριν πέσει το φως. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος σταματά να κοιτά γύρω του και αρχίζει να κοιτά μέσα του.

Έχει μέσα του βάθος, αλλά όχι σκοτάδι. Απόσταση, αλλά όχι ψυχρότητα. Μυστήριο, αλλά όχι φόβο.

Το μπλε δεν είναι απλώς χρώμα. Είναι κατάσταση. Είναι καθαρότητα σκέψης. Είναι εμπιστοσύνη. Είναι ελευθερία που δεν χρειάζεται να αποδειχθεί.

Ίσως γι’ αυτό όσοι αγαπούν πραγματικά το μπλε, δεν αγαπούν ένα χρώμα.

Αγαπούν έναν τρόπο να υπάρχουν.

ΜΚ

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Παπαρούνα Αιώνια Ατρόμητη

«Καληνύχτα… καληνύχτα και να’ σαι βλογημένη!»


Το βιβλίο « Η Ζωή εν Τάφω » είναι το αποκορύφωμα της έκφρασης του αντιπολεμικού πνεύματος. Στις σελίδες του κρύβεται ολοζώντανη η φρίκη του πολέμου και της καταστροφικής αγωνίας του με τις ανατριχιαστικές και εφιαλτικές σκηνές που συγκλονίζουν τον αναγνώστη.

Όμως στο τέλος κλείνοντας το βιβλίο, σταματά και θαυμάζει στο εξώφυλλο το μαύρο μάτι της φλογάτης κόκκινης παπαρούνας που επιμένει να του γνέφει και να του θυμίζει, ότι υπάρχει και η ελπίδα, και η αγάπη, και η ομορφιά, που αγρυπνά δίνοντας δύναμη, σπουδαιότητα, και σημασία στη ζωή.



Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Αναγκαία Φανταστικά Όντα μας...

 

"… Ας περάσουμε τώρα από τον ζωολογικό κήπο της πραγματικότητας στον ζωολογικό κήπο της μυθολογίας – στον κήπο, δηλαδή, που δεν τον κατοικούν λιοντάρια αλλά Σφίγγες, κένταυροι και γρύπες. Οι κάτοικοι του δεύτερου αυτού ζωολογικού κήπου θα μπορούσαν να είχαν υπερβεί κατά πολύ σε πλήθος τους κατοίκους του πρώτου, δεδομένου ότι ένα τέρας δεν είναι παρά ένας συνδυασμός από μέλη πραγματικών όντων, οι δυνατότητες παραλλαγής των οποίων θα μπορούσαν να αγγίξουν το άπειρο. Στον κένταυρο έχουμε μια μείξη αλόγου με άνθρωπο· στον Μινώταυρο, ταύρου με άνθρωπο (ο Δάντης τον φαντάστηκε να έχει πρόσωπο αλόγου και σώμα ταύρου). Φαίνεται, λοιπόν, πως έτσι θα μπορούσαμε να παραγάγουμε εξελικτικά τέρατα –συνδυασμούς δηλαδή ψαριών, πουλιών και ερπετών– σε ατέλειωτη ποικιλία, την οποία μόνο η ανία ή η αποστροφή θα μπορούσαν να περιορίσουν."

Μετάφραση Γιώργος Βέης

ΜΚ