Σακουρά, Κοκορό

Ο Νίκος Καζαντζάκης είχε πει:

Ξεκίνησα το ταξίδι μου στην Ιαπωνία ξέροντας μόνο δύο λέξεις.

Το άνθος κερασιάς, που λέγεται Σακουρά και την καρδιά, που λέγεται στα ιαπωνικά Κοκορό.

Για αρχή, ίσως αρκούν.

Θεωρητικά τα άνθη κερασιάς και η καρδιά είναι τόποι που ανθεί ο έρωτας. Τα πρώτα ρίχνουν τις σκιές τους πάνω στους ερωτευμένους και το άρωμά τους στα μονοπάτια τους. Η καρδιά είναι το παν.Κυριολεκτικά και αλληγορικά, εκεί ξεκινά η αγάπη και τα συναισθήματα. Εκεί τελειώνει, σαν ο παλμογράφος δείξει ευθεία γραμμή.

Στους θρύλους του κόσμου, λαοί του κόσμου. Εκφάνσεις και εκφράσεις έρωτα και ερωτισμού. Τέχνη λέξεων και αρώματα. Στην Ιαπωνία μάλιστα οι κερασιές ανθίζουν υπέροχα. Σαν τις δικές μας επαναστάτριες αμυγδαλιές. Μόνο που φέτος οι άνθρωποι εκεί δεν θα ερωτευτούν, κι αν ερωτευτούν δεν θα το δείξουν. Οι τραγωδίες ξεπερνούν τον έρωτα. Μετά όμως, η μαγική του συνταγή, τις ξεπερνά, σαν τον χρόνο τον αέναο, που γιατρεύει.
Σε άλλες μεριές και θωριές του κόσμου, άλλοι άνθρωποι πολεμούν, άλλοι χάνουν πατρίδες, άλλοι ανθίζουν σαν λουλούδια και άλλοι σιωπούν βουβά.Κι άλλοι πολλοί, μιλούν για οικονομική κρίση.Ζουν εντός της.Την πολεμούν.Την αντιμετωπίζουν ή λυγίζουν.

Στις θωριές αυτές τις τελευταίες, επικρατεί γκρίνια και μιζέρια. Λέξεις χωρίς αξία πανανθρώπινη. Λέξεις που δεν μας αρμόζουν. Σαν πλαστά τιμολόγια που οδηγούν σε ανθρώπινα ρήγματα.

Ο δικός μας γαλάζιος πλανήτης νοσεί.

Θυμωμένα σύννεφα, μελλοντικές βροχές που θα ξεσπάσουν, φλέβες ανορυγμένης γης, άνθρωποι σε αέναη κίνηση.

Από ψηλά ωστόσο, η θέα είναι διαφορετική. Επιτεύγματα, ομορφιά, χρώματα, θαύματα...που γεννούν ελπίδα, έρωτα, γένεση και φως.

Το βέλος ενός μικρού συμβολικού Θεού, ανθίσταται και αποζημιώνει.

Ενεργοποιεί τα μόριά μας, να επιζήσουμε, να γελάσουμε, να αφουγκραστούμε τη ζωή σε κάθε της έκφραση. Να χτυπά η καρδιά δυνατά, ασταμάτητα, ακούραστα.

Ο λόγος να πραγματώνεται ως διάλογος

Η επιβίωση να καθορίζεται από τη συμβίωση

Η κοινωνία με την επικοινωνία

Ο άνθρωπος με την ανθρωπιά

Κλείστε τα μάτια και δείτε... εικόνες για ανάσες, συναισθήματα και θάλασσες. Εικόνες ζωής ανεξίτηλες.

Ευτυχία και λάμψη σε κάθε ηλικία στην οποία βρισκόμαστε, προσωπικές στιγμές έντονες και πάθος, κρασί και μυρωδιές, ταξίδια, αγέρηδες και αστέρια, στη στέγη του πλανήτη, όλοι εμείς,

ένας κόσμος εκθαμβωτικός που όμως πέφτει...

Και όταν πέφτουμε, πρέπει να μάθουμε να σηκωνόμαστε

Από τον έρωτα αντλούμε όλες μας τις δυνάμεις

Παραδόξως όμως, εκεί εναποθέτουμε και όλες μας τις αδυναμίες

Κλείνω με τον προφητικό Α.Σικελιανό

Γιατί δεν είπα: «εδώ η ζωή αρχίζει, εδώ τελειώνει...»

μα «αν είν' η μέρα βροχερή, σέρνει πιο πλούσιο φως...

μα κι ο σεισμός βαθύτερη τη χτίση θεμελιώνει,

τι ο ζωντανός παλμός της γης που πλάθει είναι κρυφός...»

νά που, ό,τι στάθη εφήμερο, σα σύγνεφο αναλιώνει,

νά που ο μέγας Θάνατος μου γίνηκε αδερφός!...



Οι άνθρωποι θα ερωτεύονται...

MK-K στο περιοδικό Κ του Καλαμαρί

Πατριαρχική Σχολή Αλεξάνδρειας

Την  26η Μαΐου ε.ε. στην Ιερά Πατριαρχική Μονή του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου Αλεξανδρείας, η ΑΘΜ ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β’ προεξήρχε της τελετής απονομής των πτυχίων των αποφοίτων αφρικανών σπουδαστών της Πατριαρχικής Σχολής "Αγιος Αθανάσιος" για τον ακαδημαϊκό κύκλο 2009-2011.

Η τελετή ξεκίνησε με εκκλησιαστικούς ύμνους που με περισσή δεξιότητα απέδωσαν οι απόφοιτοι. Ακολούθως ο Μακαριώτατος πήρε το λόγο, εξαίροντας τον καταρτισμό ανθρώπινου δυναμικού και μάλιστα με ειδικά προσόντα ως όρο απαραίτητο προκειμένου η Αγιωτάτη Εκκλησία του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου, να ανταποκριθεί στις αυξημένες ποιμαντικές και ανθρωπιστικές ανάγκες της αφρικανικής ηπείρου.

Στους αποφοίτους της Σχολής απηύθυνε συμβουλές και υποθήκες πατρικές, αλλά και επαίνους για τη φιλότιμη προσπάθεια τους. Τους ζήτησε να φανούν αντάξιοι της υψηλής ευθύνης που εμπερικλείει η ιεραποστολική διακονία και τους διαβεβαίωσε ότι θα βρίσκεται πάντοτε στο πλευρό τους, πατέρας και σταθερός συμπαραστάτης στον επίμοχθο αγώνα τους. Τους παρότρυνε να εφαρμόσουν στην πράξη την ευαγγελική περικοπή "πορευθέντες εις τόν κόσμο άπαντα, κηρύξατε τό ευαγγέλιον πάση τη κτίσει", ενώ τους κάλεσε, επιστρέφοντας στις πατρίδες τους, να μη λησμονήσουν ότι η καρδιά της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αφρικής χτυπά στο Ιερό Κέντρο της Αλεξάνδρειας, στο παλαίφατο Πατριαρχείο.

Ο Μακαριώτατος επεφύλαξε ξεχωριστό έπαινο προς τον Σχολάρχη, τον Πανοσιολ. Αρχιμ. κ. Νάρκισσο Γκάμο, τον Ηγούμενο της Μονής του Αγίου Σάββα, τον Πανοσιολ. Αρχιμ. κ. Μελέτιο Κούμανη και το διδακτικό προσωπικό της Πατριαρχικής Σχολής για τον καταβληθέντα κόπο και τον θερμουργό ζήλο με τον οποίο συνέδραμαν τους αποφοίτους στην εκπλήρωση των εκπαιδευτικών τους στόχων.

Εξ αυτής της αφορμής η ΑΘΜ εξέφρασε ευγνώμονες ευχαριστίες, διά του τιμώντος την εκδήλωση Εντιμ. Γενικού Προξένου της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια κ. Γεωργίου Διακοφωτάκη, προς την Ελληνική Πολιτεία και ιδιαιτέρως προς το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων για την πολύτιμη συμβολή τους στην εύρρυθμη λειτουργία της Σχολής.

Επιπροσθέτως, ευχαρίστησε το ευσεβές ποίμνιο για τη στοργή που επέδειξε προς τον υπό της Πατρι αρχικής Σχολής εκπροσωπούμενο υψηλό προορισμό και την αγάπη του προς τους οικοτρόφους σπουδαστές της, η οποία συχνά εκφράστηκε διά προσφορών εκ του περισσεύματος ή του υστερήματος του.

Μετά την απονομή των πτυχίων ακολούθησε εόρτια δεξίωση, ενώ επίσημο γεύμα παρατέθηκε προς τιμήν των αποφοίτων στην τράπεζα της Μονής.

Θαλασσινές Ιστορίες..

...Ο γλάρος Ιωνάθαν πέρασε όλη την υπόλοιπη ζωή του μόνος αλλά πέταξε πολύ μακριά, πέρα κι από τους Μακρινούς Βράχους.

Η μεγάλη του θλίψη δεν οφειλόταν τόσο στη μοναξιά όσο στο ότι οι άλλοι γλάροι δε θέλησαν να πιστέψουν στο μεγαλείο της πτήσης που τους περίμενε.

Είχαν αρνηθεί να ανοίξουν τα μάτια τους και να δουν.
Εκείνος πάλι, κάθε μέρα, μάθαινε και πιο πολλά.

Έμαθε να κοιμάται στον αέρα και χαράζοντας μια νυκτερινή πορεία δια μέσου του θαλασσινού ανέμου, κάλυπτε εκατό μίλια από το ηλιοβασίλεμα μέχρι το χάραμα.
Θα αρχίσεις να πλησιάζεις τον παράδεισο, Ιωνάθαν, τη στιγμή πού θα πλησιάσεις την τέλεια ταχύτητα.Κι αυτό δεν σημαίνει να πετάς χίλια μίλια την ώρα ή ένα εκατομμύριο ή να πετάς με την ταχύτητα του φωτός.

Γιατί ο κάθε αριθμός είναι ένα όριο και η τελειότητα δέν έχει όρια.

Μπορούμε να μάθουμε να είμαστε ελεύθεροι. Να μάθουμε να πετάμε...

Ιωνάθαν, Ρ.Μπαχ

Εκδηλώσεις, Βιβλίο, Ποίηση, Λογοτεχνία

Αναγόρευση του Ντίνου Χριστιανόπουλου σε επίτιμο διδάκτορα (01/06/2011)

Αναγόρευση του λογοτέχνη, κριτικού, βιβλιογράφου και εκδότη Ντίνου Χριστιανόπουλου σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Η αναγόρευση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 1η Ιουνίου 2011 (ώρα 11 π.μ.), στην αίθουσα τελετών του παλαιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής.

Εκδήλωση για τον Καζαντζάκη στο Βουκουρέστι

Εκδήλωση για τον Νίκο Καζαντζάκη διοργάνωσαν στο Βουκουρέστι η "Διεθνής Εταιρεία Φίλων του Νίκου Καζαντζάκη" και ο εκδοτικός οίκος "Ομόνοια", στην έδρα της Ένωσης Ελλήνων Ρουμανίας.

Διάλεξη του Ανδρέα Γ. Λίτου: "Γιάννης Ρίτσος. Οι παραδοσιακές χριστιανικές καταβολές στην ποίησή του" (30/05/2011)

Η Εταιρεία Συγγραφέων Βορείου Ελλάδος σας προσκαλεί στη διάλεξη του Δρ Ανδρέα Γ. Λίτου με θέμα: "Γιάννης Ρίτσος. Οι παραδοσιακές χριστιανικές καταβολές στην ποίησή του" που θα γίνει τη Δευτέρα 30 Μαΐου 2011, στις 7.30μ.μ., στην αίθουσα της Ομοσπονδίας Δυτικομακεδονικών Σωματείων Θεσσαλονίκης, οδός Βενιζέλου 30, 3ος όροφος.

Δι-ημερίδα: "Γλώσσα, γραμματισμός και λογοτεχνία σε σχολικά και εξωσχολικά πλαίσια" (27-28/05/2011)

Δι-ημερίδα με θέμα "Γλώσσα, γραμματισμός και λογοτεχνία σε σχολικά και εξωσχολικά πλαίσια" διοργανώνεται στην Παιδαγωγική Σχολή του Α.Π.Θ. από το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης ( Π.Τ.Δ.Ε.) -Κατεύθυνση της Διδακτικής της Γλώσσας. H Δι-ημερίδα θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Μαΐου 2011 και ώρα 17.00 και το Σάββατο 28 Μαΐου 2011 και ώρα 9.15, στον Πύργο της Παιδαγωγικής Σχολής στο Α.Π.Θ.

Αφιέρωμα για τα 60 χρόνια από το θάνατο του Γ. Ξενόπουλου

Η Αντιδημαρχία Πολιτισμού Παιδείας και Τουρισμού και η Διεύθυνση Βιβλιοθηκών του Δήμου Θεσσαλονίκης τιμούν τα 60 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου μας λογοτέχνη Γρηγόριου Ξενόπουλου. Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την κινητή Έκθεση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου θα φιλοξενηθεί στις Περιφερειακές Βιβλιοθήκες του Δήμου μας.

Διαλέξεις της Μ. Σπυροπούλου-Θεοδωρίδου για τον Παπαδιαμάντη (30/05/2011 & 06/06/2011)

Εκατό χρόνια από το θάνατο του  διηγηματογράφου, η φιλόλογος Μ. Σπυροπούλου-Θεοδωρίδου παρουσιάζει σε δύο διαλέξεις στοιχεία για την προσωπικότητα και το έργο του "'Αγιου των Ελληνικών Γραμμάτων". Οι διαλέξεις θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 30 Μαίου και τη Δευτέρα 6 Ιουνίου (ώρα 7 μ.μ.), στη Βορέειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Αμαρουσίου (Στέφανου Δραγούµη 30 και Μιλτιάδου, Μαρούσι).

Διάλεξη του Στ. Ροζάνη: Υπερρεαλισμός: ο απόγονος του Ρομαντισμού (30/05/2011)

Διάλεξη του ποιητή και δοκιμιογράφου Στ. Ροζάνη στο πλαίσιο του σεμιναρίου του για την επιρροή του ρομαντικού κινήματος στη σύγχρονη τέχνη. Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Φρυσίρα (Μονής Αστερίου 3, Πλάκα), τη Δευτέρα 30 Μαίου (7-8.30 μ.μ.).

Συζήτηση για τα βιβλία του Νίκου Καρακάση & το ψηφιακό βιβλίο στη λογοτεχνία (30/05/2011)

Ο συγγραφέας των βιβλίων «Βασιλιάς Ίκελος» και του free ebook «H σιωπή της πόλης» συνομιλεί για τα έργα του και την πραγματικότητα του ψηφιακού βιβλίου στη λογοτεχνία με τους Γ. Γλυκοφρύδη (συγγραφέας), Γ. Πλιώτας (υπεύθυνος των Βορειοδυτικών Εκδόσεων) και Λ. Tσιάβου (φιλόλογος). Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, 30 Μαίου 2011 (ώρα 7.30 μ.μ.), στο Floral (Θεμιστοκλέους 80, Πλατεία Εξαρχείων).

30ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (03-19/06/2011)

Το φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί στην ιστορική παραλία του Λευκού Πύργου από τις 3 έως τις 19 Ιουνίου 2011 με τη συμμετοχή εκδοτών απ΄ όλη την Ελλάδα. Η διοργάνωση γίνεται από το Σύνδεσμο Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας και το Κέντρο Πολιτισμού και Βιβλίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης, σε συνεργασία με το Δήμο Θεσσαλονίκης, και τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Η φετινή επετειακή διοργάνωση, είναι αφιερωμένη στον άγιο των ελληνικών γραμμάτων Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και στον λογοτέχνη Κώστα Βάρναλη.

Προκήρυξη θέσεων μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών

Η Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. αποφάσισε την προκήρυξη σαράντα οκτώ (48) θέσεων μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών για το πανεπιστημιακό έτος 2011-2012.

ΠΥΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Αποτυπωμένος Χρόνος

Το κυνήγι στα Δάση του Κρέσπο, η προσάραξη στον πορθμό του Τορρές, το Κοραλλένιο Κοιμητήρι, τα Μαργαριτοφόρα Δάση της Κευλάνης, τα Αραβικά Τούνελ, τα ηφαίστεια της Σαντορίνης, τα εκατομμύρια του όρμου του Βίγκο,η Ατλαντίδα.

Καμιά φορά αξίζει να δίνεις τη μάχη ακόμα και για να χάσεις.
Είναι μια δύναμη που δίνει η Ένωση. Την αντίφαση, τον Πόλεμο τη Συνενοχή.

Truth, does not bring back the dead. But it allows their voices to be heard.

Τα φεγγάρια που παλιώνουν τα τσακίζουμε και τα κάνουμε αστέρια.

Is she dead? She is what you would have her. She had a heart of a lion.

Θα έπρεπε να ζωγραφίζουμε ακόμα και τις μυρωδιές.

Ο μύθος λέει για κάποιο πουλί που αφήνει τη φωλιά του και ψάχνει για ένα
σουβλερό αγκάθι και δεν ησυχάζει αν δεν το βρει.Κι όταν το βρίσκει, καρφώνεται επάνω του
χωρίς να έχει επίγνωση του επερχόμενου θανάτου.
Και πεθαίνοντας μέσα από την ίδια του την αγωνία, προσπαθεί με το κελάηδημά του να ξεπεράσει τον κορυδαλλό και το αηδόνι.

Ένας ύμνος Θεσπέσιος με τίμημα την ίδια του τη ζωή. Και ο Θεός χαμογελά στους Ουρανούς Του.
Εμείς όμως, όταν μπήγουμε στα στήθια μας τα αγκάθια μας, ξέρουμε.Καταλαβαίνουμε. Και συνεχίζουμε ωστόσο πάντα να το κάνουμε.

Γιατί το Άριστο, αποχτιέται μόνο με μεγάλο πόνο.
Ή τουλάχιστον, έτσι λέει ο μύθος.

Thorn Birds
M.

Καθρέφτες...

Eduardo Galeano (1940)
«ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ» (Εκδ. Πάπυρος, μετάφρ. Ι.Κανσή, σελ.373) 2009

Το στυλ του Γκαλεάνο είναι σαφές και ευδιάκριτο. Μικρά κεφάλαια (βινιέτες) από μία παράγραφο, έως μιάμιση σελίδα το πολύ. Ιστορίες (πάνω από 500), που καλύπτουν την πορεία του ανθρώπινου είδους, εστιάζοντας σε κάποια συγκεκριμένα επεισόδια, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον αποκαλούμενο 3ο κόσμο (Αφρική, Ασία, Λατινική Αμερική). Σχεδόν από την πρώτη σελίδα, προϊδεάζει τον αναγνώστη γι’αυτό που θα επακολουθήσει:

« Χαρμόσυνη οδοιπορία

Ήταν ο Αδάμ και η Εύα μαύροι;
Το ανθρώπινο ταξίδι πάνω στη γη άρχισε στην Αφρική. Από εκεί ξεκίνησαν να κατακτήσουν τον πλανήτη οι πρόγονοί μας. Διαφορετικοί δρόμοι δημιούργησαν διαφορετικούς προορισμούς, και ο ήλιος ανέλαβε να μοιράσει τα χρώματα.
Τώρα οι γυναίκες και οι άντρες, το ουράνιο τόξο της γης, είμαστε περισσότερα χρώματα απ’ότι το ίδιο το ουράνιο τόξο. Όμως είμαστε όλοι Αφρικανοί μετανάστες...
Οι θέσεις του Γκαλεάνο δεν κρύβονται. Ο λόγος ανήκει στους απόκληρους, στους παρίες, στους καταπιεσμένους. Ο συγγραφέας δεν ακολουθεί παρά μόνο μια σχετική χρονολογική σειρά...
Τα πρόσωπα του Πεσόα

Ήταν ένας, πολλοί, όλοι, κανένας.
Ο μελαγχολικός γραφειοκράτης Φερνάντο Πεσόα, αιχμάλωτος του ρολογιού, που έγραφε στη μοναξιά του ερωτικά γράμματα που δεν έστελνε ποτέ, είχε ένα τρελλοκομείο μέσα του...

Ο Γκαλεάνο επιτυγχάνει εκεί ακριβώς που οι περισσότεροι ακτιβιστές συγγραφείς την πατάνε μεγαλοπρεπώς. Το ύφος του παρά την μαχητικότητά του παραμένει ήρεμο και λυρικό. Δεν προσπαθεί να επιβάλλει την άποψή του στον αναγνώστη, απλά του θυμίζει σχολιάζοντας τα γεγονότα. Τονίζει εκεί που κάποιος άλλος ηθελημένα ή μη προσπερνάει. Με τον τρόπο του υπενθυμίζει στον αναγνώστη αλλά και στους συναδέλφους του ότι ο συγγραφέας πρέπει να ευαισθητοποιείται και να αφυπνίζει, να βρίσκει τρόπους έκφρασης που να αγγίζουν τον καθένα.
Οι «ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ» είναι ένα βιβλίο για το οποίο λίγα πράγματα μπορείς να πεις ή να γράψεις – απλά να το διαβάσεις πρέπει και, να σκεφτείς…

«Τείχη

Το τείχος του Βερολίνου ήταν καθημερινή είδηση. Από το πρωί ως το βράδυ διαβάζαμε, βλέπαμε, ακούγαμε: το Τείχος της Ντροπής, το Τείχος του Αίσχους, το Σιδηρούν Παραπέτασμα…
Τελικά εκείνο το τείχος, που έπρεπε να πέσει, έπεσε. Όμως ξεφύτρωσαν νέα τείχη, και συνεχίζουν να ξεφυτρώνουν παντού στον κόσμο. Παρότι μεγαλύτερα από του Βερολίνου, δεν μιλούν καθόλου γι’αυτά, ή μιλούν ελάχιστα...
Γιατί άραγε υπάρχουν τείχη που κραυγάζουν και τείχη απολύτως βουβά;»

http://librofilo.blogspot.com/

Ακυβέρνητες Πολιτείες

"Η Ιστορία πλάθει τον εαυτό της με τέτοιο τρόπο, ώστε το τελικό αποτέλεσμα ξεπηδάει πάντα μέσα από συγκρούσεις πολλών ατομικών θελήσεων, που καθεμιά τους πάλι έγινε ό,τι είναι χάρη σε πάμπολλες ειδικές συνθήκες ζωής... Γιατί εκείνο που θέλει το κάθε άτομο εμποδίζεται από καθένα απ' όλα τα άλλα, και ό,τι προκύπτει είναι κάτι που δεν το θέλησε κανείς".
Φ. Ένγκελς

Από την Ιερουσαλήμ της Λέσχης και το Κάιρο της Αριάγνης περνάμε τώρα στην Αλεξάνδρεια της Νυχτερίδας. Αν το Κάιρο ήταν ένας, από τους πρωταγωνιστές του δεύτερου τόμου, η Αλεξάνδρεια είναι ο κύριος πρωταγωνιστής της Νυχτερίδας. Ο Τσίρκας καταφέρνει να μας ζωντανέψει όχι μόνο την πόλη του 1943-44 αλλά και την πόλη του 1882, του 1892-1911, του 1924... Η κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια ταξιδεύει στον χρόνο και μεις οι αναγνώστες τριγυρνάμε με το τραμ στο Ράμλι, στην Κορνίς, στην πλαζ, στο λιμάνι και στο σταθμό. Η αίσθηση της πόλης είναι τόσο απτή, που όσο διαβάζεις το βιβλίο νιώθεις ότι ζεις μέσα της. Μπορούμε να μιλάμε για την Αλεξάνδρεια του Τσίρκα, όπως μιλάμε για το Δουβλίνο του Τζόυς, την Τεργέστη του Σβέβο, την Νέα Υόρκη του Όστερ, την Αβάνα του Καμπρέρα και την Ισταμπούλ του Παμούκ.


"...Πώς θα έκανα για να σμίξουν τα γεγονότα του 1892-1911 που διηγείται η μάνα της Τζούλιας, με τις αναμνήσεις του Παράσχου από το καλοκαίρι του 1924 και τα δυο αυτά με την πραγματικότητα του 1944; Ήταν και οι αναμνήσεις του Αντουάνου από τα γεγονότα του 1882. Τρεις παραπόταμοι που σμίγουν σ' ένα μεγάλο Δέλτα, την Αλεξάνδρεια των προγόνων, και αντιστικτικά η Ελλάδα, ο πόλεμος, η Ευρώπη, ο κόσμος".

Η παραπάνω καταγραφή από το ημερολόγιο του Τσίρκα δείχνει το δύσκολο πρόβλημα της οργάνωσης του χρόνου που είχε να λύσει στη Νυχτερίδα...

"Υγρός, όλος σφρίγος φυσούσε ο μαΐστρος. Έγδερνε την ποδιά της πολυκατοικίας και σκαρφάλωνε μεμιάς τα οκτώ πατώματα. Στην ταράτσα τράνταζε τη φανταχτερή ταμπέλα, VILLA PROTEUS, να την ξεκολλήσει, κι ύστερα την καβαλίκευε και τραβούσε σφυρίζοντας για τα κοιμητήρια, τις λαϊκές συνοικίες, τους κήπους, το κανάλι, τις αλυκές. Το φθινοπωρινό φεγγάρι έβγαινε πίσω από τα σύννεφα που φεύγαν γρήγορα, φώτιζε μακριά τις στριμωγμένες πολυκατοικίες του Ανατολικού Λιμένα ή, πιο εκεί, το φρούριο της νήσου Φάρος, κι ύστερα κρυβόταν παραδίνοντας την πόλη στη συσκότιση της πολεμικής νύχτας. Στην παραλιακή Κορνίς γλιστρούσαν κάθε τόσο καμιόνια με σβησμένους φάρους. Τα ξεφωνητά των φαντάρων ακούονταν χαρούμενα ή αγαναχτισμένα όταν τους περεχούσε το κύμα".

Οι ήρωες της Νυχτερίδας ζουν συγχρόνως στο παρόν και στο παρελθόν, που βαραίνει αποφασιστικά πάνω τους και καθορίζει την πορεία τους. Ένα παρελθόν που παρεμβαίνοντας στο παρόν δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα. Η περιπέτεια του ελληνισμού και του παροικισμού τον 19ο αιώνα, η εξέγερση του Οράμπι πασά και ο βομβαρδισμός της Αλεξάνδρειας από τους Εγγλέζους το 1882, η αλεξανδρινή "μπελ-επόκ", ο μεσοπόλεμος του σκληρού αποικιακού ζυγού ή ο μεσοπόλεμος "του χλωρού παραδείσου των παιδικών ερώτων" του Παράσχου, το κίνημα του Απρίλη του 1944 με την άτυχη έκβασή του και την αποκήρυξή του, ακόμη κι από την ελληνική Αριστερά... Μια Ιστορία που σαν τον Πρωτέα μεταμορφώνεται συνεχώς, ξεφεύγοντας έτσι απ' όσους επιζητούν να την δαμάσουν. Πόσο μπορούν να επηρεάσουν την Ιστορία άτομα σαν τον Σιμωνίδη, το Ανθρωπάκι, τον Φάνη, τον Παντελή, τον Γαρέλα; Η θέληση του καθενός συγκρούεται με τις ατομικές θελήσεις των άλλων στην προσπάθειά τους να την διαμορφώσουν και αυτό που προκύπτει, μπορεί να είναι ένα τέρας, που κανένας δεν το θέλησε. Ο επίλογος του Μάη του '44 αλλά και του Ιούνη του '54 βρίσκει άλλους νεκρούς κι άλλους ζωντανούς και κυνηγημένους...

"Άλλοι τους άκρως ζωντανοί, κι άλλοι τους κοιμισμένοι
Σα νυχτερίδες κρέμονται σ' έναν κόσμο μ' ανεστραμμένες αξίες".

Louis MacNeice

Η Νυχτερίδα
Στρατής Τσίρκας, εκδ. Κέδρος (2005), επιμ. Χ. Προκοπάκη.

Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας

Λόρκα: Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας

Ένα από τα ποιήματα του θεατρικού έργου του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που έχει ως θέμα τον χαμό ενός ταυρομάχου από την Ανδαλουσία σε μια ταυρομαχία στη Σεβίλλη, σε μετάφραση - απόδοση Νίκου Γκάτσου.

Το έργο έχει αποδοθεί και στα ελληνικά σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου σε μορφή καντάτας.

Το Σκόρπιο Αίμα

Σκαλί-σκαλί πάει ο Ιγνάθιο
το θάνατό του φορτωμένος.
Γύρευε να 'βρει την αυγή
μα πουθενά η αυγή δεν ήταν.
Γυρεύει τη σωστή θωριά του
και τ' όνειρό του αλλάζει δρόμο.
Γύρευε τ' όμορφο κορμί του
και βρήκε το χυμένο του αίμα.

Στιγμή δεν έκλεισε τα μάτια
που είδε τα κέρατα κοντά του,
όμως οι τρομερές μανάδες
ανασηκώσαν το κεφάλι.
Κι από το βοσκοτόπια πέρα
ήρθ' ένα μυστικό τραγούδι
που αγελαδάρηδες ομίχλης
τραγούδαγαν σε ουράνιους ταύρους.

Δεν είχε άρχοντα η Σεβίλλια
μπροστά του για να παραβγεί
ούτε σπαθί σαν το σπαθί του
ούτε καρδιά να 'ν' τόσο αληθινή.
Σαν ποταμός από λιοντάρια
η ξακουσμένη του αντρειοσύνη,
και σαν σε πέτρα σκαλισμένη
η στοχασιά του η μετρημένη.

Τώρα για πάντα πια κοιμάται.
Τώρα τα μούσκλια και τα χόρτα
με δάχτυλα που δε λαθεύουν
το άνθος ανοίγουν του μυαλού του.
Και το τραγουδιστό του αίμα
κυλάει σε βάλτους και λιβάδια,
γλιστράει στο σύγκρυο των κεράτων,
άψυχο στέκει στην ομίχλη,
σε βουβαλιών σκοντάφτει πόδια,
σα μια πλατιά, μια λυπημένη,
μια σκοτεινή γλώσσα, ώσπου τέλμα
να γίνει από αγωνία, πλάι
στον Γουαδαλκιβίρ των άστρων.

49 Λέξεις

Τηλεφώνημα από Αρκτικό Κύκλο. Καλός καιρός.
Λαμπερός Ήλιος. Αιώνιο Χιόνι.
Πίνουν Καφέ. Η ανάσα διαγράφεται ως Ολόγραμμα
στον Ορίζοντα.Μετρούν τις λέξεις. 49 για τον Πάγο.

1. θαλάσσιος πάγος: siku
2. μεγάλες εκτάσεις με πάγο σε κίνηση: sikursuit
3. νεόδμητος πάγος: sikuliaq/sikurlaaq
4. λεπτός πάγος: sikuaq
5. αποσυντεθειμένος πάγος ο οποίος επιπλέει:
sikurluk
6. παγόβουνο: iluliaq
7. πάγος από φρέσκο νερό: nilak
8. σώματα πάγου στην παραλία: issinnirit.
9. παγετώνας: sirmiq
10. χιόνι το οποίο το έχει παρασύρει ο αέρας στην
πόρτα του σπιτιού: Sullarniq
11. πάγος επικαλυμμένος με πάχνη:
qaqurnak/kanirniq/kaniq
12. παγετός σε εσωτερική επιφάνεια, π.χ. στο
παράθυρο: iluq
13. παγωμένη ομίχλη: pujurak/pujuq kanirnartuq
14. χαλάζι: nataqqurnat
15. Χιόνι στο έδαφος (κοντά στο περιλαμβάνον
χιόνι):Aput
16. λασπόχιονο: Aput masannartuq
17. χιόνι στο αέρα που πέφτει: Qaniit
18. πυκνός αέρας με χιόνι: Nittaalaq
19. σκληροί κόκκοι χιονιού: Nittaalaaqqat
20. ελαφριά μάζα χιονιού που πέφτει: qanipalaat
21. Πρόσφατα πεσμένο χιόνι: Apirlaat
22. στεγνοί κρύσταλλοι χιονιού, σαν σκόνη ζάχαρης:
Pukak
23. χιονισμένος καιρός: Qannirsuq/nittaatsuq
24. χιονοθύελλα: Pirsuq/pirsirsursuaq
25. μεγάλος πάγος που επιπλέει: iluitsuq
26. Χιονοστιβάδα: Apusiniq
27. παγόβουνο που επιπλέει στη θάλασσα: puttaaq
28. ράχη πάγου σε παγετώνα: maniillat/ingunirit
29. κινούμενο σώμα πάγου: kassuq
30. πατημασιά στο χιόνι: qaannuq
31. παγάκι, παγοκρύσταλλος: kusugaq
32. πάγος στην ανοιχτή θάλασσα imarnirsaq/ammaniq
33. ρωγμή στο θαλάσσιο πάγο: quppaq
34. μισολιωμένο, σαθρό χιόνι στη θάλασσα: qinuq
35. Υγρό χιόνι που πέφτει: Imalik
36. ρυάκια που δημιουργούνται στο
σαθρό/μισολιωμένο πάγο: aakkarniq
37. χιονισμένη έκταση, π.χ. χιονισμένο βουνό:
aputitaq
38. υγρό χιόνι πάνω στον πάγο: putsinniq/puvvinniq
39. Λεία επιφάνεια χιονιού: Μanirak
40. παλιός πάγος παγωμένος μέσα σε νέο πάγο: tuaq
41. νέος πάγος σχηματοποιημένος σε ρωγμές παλιού
πάγου: nutarniq
42. κομμάτια που επιπλέουν: naggutit
43. βαρύ χιόνι: Μangiggal/mangikaajaaq
44. μικρό κομμάτι πάγου που επιπλέει: masaaraq
45. πάγος που διογκώνεται πάνω σε μερικώς παγωμένα
ποτάμια: siirsinniq
46. σύγκρουση πάγων: tiggunnirit
47. κορυφή βουνού χωμένη στον πάγο της ενδοχώρας:
nunataq
48. αποβαλλόμενος όγκος πάγου, π.χ. από το τέλος
του παγόβουνου uukkarnit
49. η άκρη του θαλάσσιου πάγου: sinaaq

Ο Σαίξπηρ είναι ο Κανόνας...

Ενας Δυτικος Κανονας
Διαβαζοντας τον, τι μου μενει:

Ο Μποτομ στον Σαιξπηρ είναι ενας θριαμβος μελαγχολιας,
Ο Σαιλοκ ένα σκετο βασανο αμφισημιας και ο σερ Φάλσταφ, πρωτογενης και συνταρακτικος
……..
Συναγωνιζεται την Αλις στην υπερασπιση του βιου του ληστη

Μα Χαλ, δεν είναι κριμα να μοχθεις στην τεχνη οπου εταχθης.………
Ο Δαντης, στο εσχατο αμεταβλητο μεσα μας και ο Σαιξπηρ, στη μεγαλοσυνη του, στη μεταστροφη του εαυτου
……….
Θετει τους ορους και τα ορια της Λογοτεχνιας
…………..
Λεγεται, πως βρισκουμε λεξεις μονο γιαυτα που εχουν απονεκρωθει μεσα στην καρδια μας και επομενως υπαρχει μια περιφρονηση στην πραξη της ομιλιας
………..

Είναι η Καλυβα του Μπαρμπα Θωμα πιο ειλικρινες κειμενο από τη θεια Κωμωδια ή ο Μεσημβρινος της Γουοκερ πιο ειλικρινης από το Ουρανιο Τοξο της Βαρυτητας;
………
Ο Δαντης είναι τοσο ισχυρος, με συνθλιβει
………
και ο Μπορχες επαναφερει τη Βεατρικη στις απαρχες της
……….
Θεσπιζω το δικο μου οραμα αιωνιοτητας
…….
Μικρος μελαχρινος δαιμονας, η Αιμιλια Βιβιανι
……….
Το να γραψεις την Κωμωδια είναι σα να βαζεις πλωρη για αχαρτογραφητες θαλασσες
………….
Μου αρεζαν παντα τα κοσμικα ταξιδια σε τοπους οπου συνωστιζονται οι νεκροι
…….
Le Roman de la Rose
……….
Μπροστα στον Δον Κιχωτη, δεν συνθλιβομαι, ενισχυομαι
……….
Θερβαντικη η επιδραση στον Μπομπι Ντικ και απολυτως φυσικη
……..
Παιρνει τους ανεμομυλους για γιγαντες και το κουκλοθεατρο για πραγματικοτητα
……..
ο Δον Κιχωτης και ο Σαντσο
οι μεγαλυτεροι λογοτεχνικοι χαρακτηρες του Κανονα
Σοφία και Τρέλλα
…………
δεν πεθαινεις επειδη εισαι αρρωστος , αλλα επειδη εισαι ζωντανος
Σε σκοτωνει θαυμασια διχως μαλιστα τη συνδρομη καποιας αρρωστιας
……….
Στον Μολιερο συναντω προσωπα με εμμονες, αλλα όχι καρικατουρες
………..
Ο Μισανθρωπος είναι τρομακτικα ζωντανος, και ο Ταρτουφος ενας τελειος υποκριτης
……….
Ο Αμλετ φλερταρει παθητικα με τον θανατο
Ο Αλσεστ δραπετευει στην απολυτη μοναξια
………….
Σαιξπηρικος ο Σατανας του Μιλτον
…………….
Ο Εωσφορος, αγγελος της αυγης και γιος της πρωιας , ηγετης των αστεριων που θα κατακρημνιστούν
…………
Δεσποτικος ο λογος του Οθελλου

Αφηστε τα αστραφτερα σας ξιφη μην τα σκουριασει η δροσια..
……….
Ο δυστυχος ο Σατανας μονο να προσβαλλει μπορει τον θεο
Όχι να τον καταστρεψει
……………..
Ελιοτ Μπεκετ και Τζονσον
……….
Να εισαι απολυτος στον Θανατο
…….
Ο Αχιλλεας, ο καλυτερος των Ελληνων, είναι ένα παιδι
Τα αισθηματα, η διανοια, οι αισθησεις του, δεν ενοποιούνται
……….
Με εκπλησσει ο Μεφιστοφελης, στο τελος του εργου, να μάχεται εναντια στις πλημμυριδες των ροδων, που τον εμποδιζουν να αρπαξει την ψυχη που του εταξε ο Φαουστ
…………
Δυστυχε παλιοδιαολε, λεμε μεσα μας
………
η Αγρυπνια του Φινεγκαν μεγας λογοτεχνικος λευκος ελεφαντας οσο και ο Φαουστ, εχει πολύ χιουμορ όταν μαθεις να το διαβαζεις
………………..
Ξεδιαντροπες Σφιγγες, Αναισχυντοι Γυπες και Τελειοτεροι Αγγελοι
………….
Κι ο Ανθρωπος πιο παρατολμος απ όλα
……….
Να κινεισαι όπως και η θαλασσα
Να δεχεσαι τη ζωη χωρις τον ατομικο θανατο που βαραινει τους ανθρωπους
………..
όταν η μαγεια της αγαπης τελειωσει, βαλτε τους ναυτες πισω στη γη
……………..
Μοντεβερντι, Μπαχ, Στραβινσκι
………
Τα μεσανυχτα είναι η στιγμη της επιφανειας
………..
και η πανουργια του Γκορκι για τον Τολστοι
……….
Η αγαπη και η πιστη απαιτουν τολμη
……….
Το εμβλημα του Χατζη Μουρατ, ένα ολανθιστο κατακοκκινο γαιδουραγκαθο, αυτό που λεμε ταταρο
……………
φανταστικα τα ταξιδια στη χωρα των Τρολ
……………
Ιψεν
Ανθρωπε να εισαι αληθινος στον εαυτο σου
…………
Δαιμονα, να αρκεστεις στον εαυτο σου
…………..
Οι πιο αληθινοι παραδεισοι είναι εκεινοι που εχουμε χασει
………………………………
………………
 

Λευκοί Αμμόλοφοι...στον Αμαζόνιο

Με θέμα τη Λατινική Αμερική, μέσα από την οπτική γωνία που προσφέρει ένα αεροσκάφος, η συλλογή του φωτογράφου Ρόμπερτ Μπ. Χάας καλύπτει ένα εντυπωσιακό εύρος τοπίων -από τον Πορθμό του Μαγγελάνου μέχρι τη Χερσόνησο του Πουκατάν και από τα παράλια της Βραζιλίας στον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τη Λευκή Οροσειρά του δυτικού Περού. Το συναρπαστικό αυτό βιβλίο περιλαμβάνει περισσότερες από 100 φωτογραφίες που εξυμνούν την αιώνια ομορφιά της Λατινικής Αμερικής.

Στηριζόμενος στις ανοιχτές πόρτες ελικοπτέρων και μικρών αεροσκαφών, ο Χάας κατάφερε να καταγράψει με το φωτογραφικό του φακό σχήματα και μοτίβα απέραντων εκτάσεων και άγριας φύσης, που φαντάζουν μοναδικά από ψηλά: το κατάφυτο μωσαϊκό ενός βαλτότοπου στο Εθνικό Πάρκο Λαγό Ιποά της Παραγουάης που αναδεικνύεται από την ύπαρξη μιας μοναχικής αγελάδας, τους στροβιλίζοντες παραπόταμους του ποταμού Καρενλεούφου της Αργεντινής, τους λευκούς αμμόλοφους στην έρημο Ίκα του Περού. Ο Χάας αποδεικνύει ότι η ομορφιά απαντάται εκεί που δεν το περιμένει κανείς. Από ψηλά, οι δεξαμενές επεξεργασίας λυμάτων της Μεντόσα, στην Αργεντινή, μοιάζουν με καλοφτιαγμένες κτιριακές εγκαταστάσεις, ενώ ένα ορυχείο λιθίου στην άκρη της ερήμου Ατακάμα στη Χιλή ομορφαίνει από τη συμμετρία των παράλληλα οργωμένων χωραφιών.

Όταν ο Χάας στρέφει τη ματιά του στο ανθρώπινο στοιχείο -όπως συνέβη με τους ψαράδες στα ιριδίζοντα αβαθή κοντά στη Φορταλέσα της Βραζιλίας-, το βασικό θέμα του ορθώνεται κόντρα σε περίπλοκα σχήματα τόσο του φυσικού όσο και του τεχνητού κόσμου. Η εκπληκτική ποικιλία των γεωγραφικών χαρακτηριστικών, καθένα από τα οποία παρουσιάζεται ως καμβάς αφηρημένης τέχνης, μας βοηθά να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη άποψη για τα μεγαλοπρεπή τοπία της Λατινικής Αμερικής.

Τις φωτογραφίες του συνοδεύουν σύντομες σκέψεις που αφορούν την τέχνη της εναέριας φωτογράφισης, τους πειραματισμούς και όσα πέρασε στο επικό αυτό ταξίδι του. Αυτό που τράβηξε την προσοχή του, όπως ο Χάας λέει, "ήταν μια ήπειρος στην οποία κυριαρχούν οι Άνδεις, μια ογκώδης οροσειρά που διασχίζει ολόκληρη τη Νότια Αμερική, χωρίζοντας την ανατολή από τη δύση και φιλοξενώντας τις πηγές των μεγαλύτερων ποταμών της περιοχής". Παρουσιάζοντας αυτές τις εξαιρετικές εικόνες, η Μαρί Αράνα, η οποία έχει βραβευτεί με το National Book Award, γράφει για μια αποστολή της με τον Χάας: "Είδα τη γενέτειρα μου όπως θα ήθελαν να την είχαν δει οι προγονοί μου - όπως ακριβώς θα ήλπιζε να την είχε δει ένας σαμάνος υπό την επήρεια παραισθησιογόνων ουσιών". Οι φωτογραφίες του βιβλίου "Μέσα από τα μάτια του Κόνδορα" προκαλούν την ίδια πνευματική συγκίνηση και κόβουν την ανάσα.

Eκδότης: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη 
Συγγραφέας: Robert B. Haas