Tuesday, March 31, 2026

Συνάντησα τον Σαρλό...

 Το μελάνι λιγόστεψε...Η θάλασσα πληθαίνει...



Στο λεξικό ιστιοπλοΐας (Dictionnaire de la marine à voile), Παρίσι 1987, το μάτι πέφτει σε έναν ορίζοντα που μοιάζει σαν να φλέγεται, με ένα φως που σε ορισμένα σημεία δείχνει να κοχλάζει, σαν να εκτοξεύονται στον αέρα δέσμες φωτιάς.

Γράφεται ότι αυτό είναι το Βόρειο Σέλας, ένα φωτεινό φαινόμενο ορατό στις ζώνες κοντά στους πόλους.

Στους τροπικούς, ωστόσο, το φως γίνεται αγέρας: μόνιμοι άνεμοι που πνέουν διαρκώς από τα ανατολικά προς τα δυτικά.
Είναι οι αληγείς άνεμοι.

Συνάντησα τον Σαρλό πάνω σε ένα πλοίο, σε ρότα κοντά στην Αφρική.
Ένα ταξίδι θαυμάτων. Σαν αυτά που αναζητάμε και είναι πάντα μέσα μας.
Στην άκρη του καταστρώματος έγραφα τα δικά μου ημερολόγια.

Η Αφρική πάντα μετέδιδε με τρόπο θαυμαστό τη σοφία.
Και αυτήν ακριβώς την εικόνα εξέπεμπε ο Σαρλό. Και το ήξερε.

Αστερόσκονη παντού εκείνο το βράδυ.

Έμενα ξάγρυπνη και ακολουθούσα τις γραμμές των αστεριών. Ίσως γιατί παιδί φοβόμουν το σκοτάδι· δεν κοιμόμουν εύκολα, περίμενα εκείνο το λυτρωτικό φως που τρύπωνε το πρωί από τις χαραμάδες ένα φως τρυφερό, δυνατό, που δρούσε σαν βάλσαμο στις ταραγμένες ατραπούς της ψυχής.



Ήταν ένα περίεργο συναίσθημα. Δεν περίμενα ο Charlie Chaplin να είναι τόσο μελαγχολικός. Έβγαζε μια απίστευτη μοναξιά.

Είχε όμορφες μπούκλες που άνθιζαν στο πρόσωπό του.
Επηρεασμένη από το «σύνδρομο κομμωτηρίου», υπερχορδές και p-βράνες, σισύφειο έργο ωσάν να συνδυαστεί η σχετικότητα του Albert Einstein με την άθροιση ιστοριών του Richard Feynman, σε μια πλήρη ενοποιημένη θεωρία.

Που θα μας εξηγεί όλα εκείνα τα ψηλά και αμέτρητα του ουρανού που έβλεπα εκείνο το βράδυ.
Το πιο λαμπερό απ’ όλα εκεί πάνω είναι ο Βέγας της Λύρας.
Αλνιτάκ, Αλνιλάμ, Μιντάκα, στον τελαμώνα του Ωρίωνα.

Θυμήθηκα, καθώς κοιτούσα μέσα στα σκοτεινά μάτια του Σαρλό, τον Lee Smolin.
Ο συγγραφέας του «κινήματος με τις μπούκλες» κατορθώνει να μας δείξει, χωρίς στείρα αντιπαράθεση και στρυφνά μαθηματικά, ποιες είναι οι χορδές και ποιοι οι βόστρυχοι.

Όλοι μας, τελικώς, νησιά στην ίδια θάλασσα μα όμοιοι στα βάθη της.

Του μιλώ στα γαλλικά και δείχνει να μην καταλαβαίνει. Αλλά αυτό είναι άσχετο. Έχει μάθει να μιλά με τη γλώσσα του σώματος.

Ταξιδευτές και οι δύο, σε πορείες ζωής έξω από τη Μαύρη Ήπειρο, σε πορεία γαζέλας.

«Ξέρεις», μου είπε, «αν κάτι μου αρέσει εδώ είναι οι γυμνοί πολεμιστές, οι πιστοί υπηρέτες, οι μάντεις και οι μάγοι εκείνοι οι αρχαίοι σοφοί. Όλοι άντρες σε μεγαλοπρεπή απομόνωση».

Ο Τσάπλιν είχε πει κάποτε ότι ονειρευόταν να γυρίσει τη σκηνή της Σταύρωσης μέσα σε μια χορογραφία όπου κανείς δεν τη βλέπει.

Η ζωή του χαμινιού των μεγαλουπόλεων.

Στα 17 του πρωταγωνίστησε στον θίασο «Κέισι Κορτ», παρωδώντας τους επώνυμους της εποχής.
Στην αυτοβιογραφία του «Η ζωή μου με εικόνες» (1975), ο ίδιος συνδέει τις θεατρικές παραστάσεις με τα κόμικς και μιλά για τον χαρακτήρα που ενσάρκωνε, τον Μπίλι Μπαγκς, αρχηγό μιας αγέλης μικρών ταραξιών.

Αναπόλησα τον Paul Gauguin, στην προσπάθειά μου να κάνω μια έκπληξη στον Σαρλό, ο οποίος πέρασε μήνες ως φιλοξενούμενος του αγαπημένου μου Vincent van Gogh στην Arles το φθινόπωρο του 1888.

Μιλούσε για τα παπούτσια του Βαν Γκογκ για το κόκκινο του καδμίου, για το κίτρινο πινέλο, για έναν Χριστό που αγαπούσε τους φτωχούς.

Ο Βαν Γκογκ ζωγράφιζε παπούτσια απομονωμένα σύμβολα πεζοπορίας, ζωής ως προσκυνήματος.

Κοιτώ τον Σαρλό.
Ένας μύθος μπροστά μου, με ασθένεια τη μοναξιά.
Βρίσκω το θάρρος και του το λέω.

Με κοιτά σχεδόν εκτυφλωτικά με απορία παιδιού.

«Μια ολόκληρη ζωή στους δρόμους… έλιωσα παπούτσια ατελείωτα. Ταυτίστηκα με την κλωτσιά στα οπίσθια… Ω, τι αισθητική… νιώθω ένα αίσθημα κατωτερότητας», μου είπε.

«Τότε γιατί το κάνεις;» τον ρώτησα.

Σιώπησε.
Κοίταξε τη θάλασσα.

«Ξέρεις… κάποτε είπαν πως ζούσε ένα τριαντάφυλλο
Αν δεν ανοίξω, θα μαραθώ…»

Κι ύστερα, ο ουρανός.
Εκατομμύρια αστέρια που, σαν τσακίζονται, ξαναγεννιούνται.

Ένας κλόουν ανάμεσα στη ζωή και το σανίδι.

Θυμάμαι τον «Αλήτη» του 1915 τα τεράστια παπούτσια, το μπαστούνι, το μουστάκι.

Όλοι μιλούσαν για έναν τύπο: λίγο αλήτη, λίγο τζέντλεμαν, ποιητή, ονειροπόλο, μοναχικό, πάντα αισιόδοξο.

Όλοι μας είμαστε ένας Σαρλό.

Με παλιά και καινούρια παπούτσια που αντέχουν.

Στο πλοίο για Γουαδελούπη υπήρχε και μια γάτα.
Λίγο «βλαμμένη», αλλά δεν πειράζει.
Πάντα δίπλα μου.
Επικίνδυνο παιχνίδι αγνοεί πως κάποιοι λατρεύουν τη γάτα στιφάδο.

Και πίσω απ’ όλα η απέραντη μοναξιά.

Του προσφέρω ένα δώρο.

Το ανοίγει αργά και χαμογελά.

«Τα παπούτσια του Βαν Γκογκ…»

Τα παπούτσια ως κομμάτι του εαυτού.

Η μητέρα του μια γυναίκα ανήσυχη, ακόμα και στον θάνατο.

Απέναντί μας, στο ασήμι της σελήνης, το Table Mountain.

Στα βάθη των θαλασσών, ένα ανεξήγητο φως τρεμοσβήνει.
Ίσως πνοή θεού. Ίσως θερμική ακτινοβολία.

«Να πάμε μια μέρα για πικνίκ εκεί πάνω», μου είπε.

Μοχάμεντ Ματάρ

Υδάτινα πλάσματα,
κεντημένα πραότητα,
στήνουν γεφύρια
στην οικουμένη.

Μαγεμένα τα αηδόνια.

Η γραφή συνεχίζεται.
Εκτυλίσσεται…

Μ.Κ

Monday, March 30, 2026

Η Παγκόσμια Οικονομία σε Κλιμακτήριο...


Ο François Simiand μετρά σιωπηλά τα φαινόμενα, ο Nikolai Kondratiev διακρίνει τα μακρά κύματα, και ο Joseph Schumpeter ακούει μέσα τους τον παλμό της δημιουργικής καταστροφής. Κι εσύ ξεκινάς νωρίτερα, πριν από τα διαγράμματα, πριν από τις καμπύλες με ένα ταξίδι.

Το 1806, ο Home Riggs Popham διαπλέει τον Ατλαντικό εν καιρώ πολέμου και φτάνει στο Buenos Aires. Δεν είναι απλώς μια κατάληψη· είναι ένα άνοιγμα. Ένα ρήγμα μέσα στην Βιομηχανική Επανάσταση που ζητά αγορές. Τα βρετανικά υφάσματα ξετυλίγονται με τη γιάρδα, διασχίζουν ωκεανούς, περνούν από το Σουέζ, αγγίζουν νέες ηπείρους. Οι πελάτες πολλαπλασιάζονται και οι καλύτεροι πελάτες είναι οι ίδιοι οι βιομηχανικοί ανταγωνιστές. Η κατανάλωση αλλάζει πρόσωπο. Ο κόσμος μαθαίνει να θέλει.

Η ύλη μετασχηματίζεται. Η κρέμα διαχωρίζεται από το γάλα. Το περουβιανό γκουάνο θρέφει τα χωράφια μιας πείνας που δεν φαίνεται. Το σιτάρι γίνεται ζωοτροφή για πρώτη φορά ο άνθρωπος τρέφει τα ζώα του με τη δική του αφθονία. Κινεί τα νήματα, στήνει περιφράξεις, οργανώνει τη γη και την εργασία.

Και όμως καθώς καταπολεμά την κρίση, την γεννά. Η απουσία απόδειξης δεν είναι απόδειξη απουσίας. Η οικονομία δεν ησυχάζει· πάλλεται.

Ο σίδηρος γίνεται δείκτης. Βαρύς, ακριβής, αδιάψευστος. Μετουσιώνει ανθρώπους σε εργαλεία, κοινωνίες σε μηχανές. Σφυρηλατείται και υψώνεται, θυμίζοντας τα μάτια των Ινδών πεταλωτών που δοκιμάζουν το μέταλλο λυγίζοντάς το στο μέτωπό τους. Μα ο χάλυβας είναι ανώτερος. Πιο σκληρός, πιο ανθεκτικός, πιο κοφτερός.

Οι καμίνες ανάβουν, το Bessemer process και το Siemens-Martin process μετατρέπουν την ύλη σε δύναμη. Όξινες και βασικές ροές, μια μικρή ηφαιστειακή έκρηξη σε κάθε χύτευση. Μια μικρή κόλαση που γεννά τον σύγχρονο κόσμο.

Κι η εικόνα μένει, θολωτοί χώροι, λάμψη καμίνων, πυρακτωμένες ράβδοι·
δάπεδα σαν ηφαιστειακή ζούγκλα, μηχανές που ξεφυσούν·
σωροί σιδήρου, αμόνια και τανάλιες·
εκκωφαντικός θόρυβος, καυτή ζέστη σπορά θανάτου και ζωής μαζί.

Η αποδοτικότητα προάγει την αποδοτικότητα. Κάθε βελτίωση γεννά την επόμενη. Κάθε κορύφωση προετοιμάζει την πτώση. Έτσι κινούνται τα κύματα του Nikolai Kondratiev, έτσι αναπνέει η σκέψη του Joseph Schumpeter.

Και από μακριά, σε ένα ημιλογαριθμικό διάγραμμα, όλα αυτά μοιάζουν με καμπύλες καμπύλες σαν μαραμένα λουλούδια.

Μα από κοντά, είναι φωτιά. Είναι σίδηρος. Είναι άνθρωπος.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...

ΜΚ.

Friday, June 21, 2019

Λογοτεχνικά Πετρέλαια


Κασπία, πετώντας από πάνω σου. Τόσο διαφορετικές πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου, τόσες ασχημάτιστες πόλεις, ωσάν «Ατλαντίδα του Στάλιν».. Έκανα βουτιά τότε στα μαύρα απόκοσμα νερά μιας γεωλογικής ιστορίας της Κασπίας, που αποκαλύπτει έντονους μετασχηματισμούς, από την στιγμή που απομονώθηκε από τον ωκεανό…Ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και οι αγωγοί είναι η συνέχιση του πολέμου… Όταν κατάλαβα ότι βλέπω την Κασπία Θάλασσα από έναν χάρτη οθόνης στο αεροπλάνο, η ψυχρή απόσταση που μετέδιδε μπορούσε να δώσει την εντύπωση ότι πρόκειται απλά για έναν σημαντικό κόμβο μεταφορών, που συνδέει τα ανατολικά με τα δυτικά, τα βόρεια με τα νότια. Αλλά μέσα από την ματιά μου, οι μικροί περίεργοι κόσμοι και στις δύο πλευρές της ακτής της Κασπίας ήταν υποθέτω εργαστήρια πεφταστεριών, αυτών που είχα την τύχη να δω για ένα και πλέον λεπτό, εκείνη την νύχτα, στο παράθυρό μου.

Friday, December 6, 2013

Palympsestuos Ithaca To Memory Literature



Out of metaphor, both the ideas of an abstract geological substratum to be gradually dissected and of a territorial plane conceived as palimpsest/hypertext to be unfolded, converged in the definition of sub-urbanism...http://thecityasaproject.org/2011/09/underground-observatories-on-marots-palympsestuos-ithaca/

Wednesday, February 20, 2013

Βαθυκύανο της Αυθάδειας

Νότια του Άτλαντα.

Φωνές, τύμπανα και μαράκες·
καμήλες που προχωρούν αργά, σαν να μετρούν τον χρόνο.
Και άντρες μπλε
ρούχα μπλε, δέρμα μπλε, βλέμμα μπλε·
μια υπεροπτική αυθάδεια, ήσυχη και αρχαία.

Σουκς χωρίς βιτρίνες, χωρίς επιγραφές·
μόνο μπαχάρια, δροσιές και χρώματα.
Μαλλιά βαμμένα σε πορφυρό, βαθύ κυανό, ηλιοκίτρινο και μαύρο.
Καλάθια που πλέκονται αργά
κι έτσι, τα αντικείμενα αποκτούν αξιοπρέπεια.

Ωδή στον Άνθρωπο.

Ο άντρας στέκει ήρεμος στα εμπορεύματά του.
Δημιουργός.
Μόνο αυτός γνωρίζει πόσο κοντά μπορεί να φτάσει κανείς το μυστικό του.
Τιμητικό να μην τον ξεγελάσουν.

Επικλήσεις τυφλών.
Λέξεις, ήχοι και γεγονότα που δεν τέμνονται.
Η επανάληψη της ίδιας επίκλησης
χαρακτηρίζει εκείνον που επικαλείται.

Ζητιάνοι τυποποιημένες φράσεις, εισπράξεις.
Το σάλιο του μαραμπού.
Το δικό μου νόμισμα.

Μπαίνεις στη δροσιά του σπιτιού, κλείνεις την πόρτα
και για ένα λεπτό δεν βλέπεις τίποτα.
Είσαι σαν τους τυφλούς που άφησες πίσω
στους δρόμους και τις πλατείες.

Ανεβαίνεις στις ταράτσες.
Μιναρέδες υψώνονται.
Γυναικείοι ισπανικοί φθόγγοι διαπερνούν τον αέρα.
Περιστέρια.
Τεμπέληδες Άραβες.
Κοκκινομάλληδες Ρώσοι.

Ω, θρυλική πόρνη Καζαμπλάνκα
του φιλιού, του κόκκινου και του άλικου.

Ρούχα Βερβερίνων σε γαλάζια και τοπάζια.
Τριζόνια μέσα στη σιωπή.
Νεκροταφεία φτιαγμένα να δίνουν χαρά στους ζωντανούς.

Ακροτελεύτια έρημος.
Φιτίλια, αποχαιρετισμοί, δρομάκια, κουρέλια, χώμα.

Παραμυθάδες και γραφιάδες.
Κύκλοι ανθρώπων σε ταξινόμηση.
Μπλε πάνω σε καφέ βελούδο.
Πρόσωπα μυθικά.

Ονειρευτής με κούφια υπόληψη.
Ποιητές να τους θαυμάζεις,
γιατί ποτέ δεν βρέθηκε λέξη τους που να διαβάζεται.

Ψωμί σε φρεσκάδα.
Συκοφαντία.
Σεχραζάτ.
Μαντάμ Μινιόν.
Αόρατες πόλεις.

Να μικραίνεις.
Να μεγαλώνεις.

 

Sunday, October 7, 2012

a Spontaneous Order

This project by Shahira Hammad envisions a new train station for Vienna, one that would either modify or replace the existing Westbahnhof train station.

The project keeps the existing building, but contaminated with structures that would express a complexity of programs now missing. The project was inspired both from Nature and Culture, and beyond its polemical characteristics it does intend to bring back what in science is called: Spontaneous Order.

It is, evidently, a reaction against excessive rationalism and rationalizations. Yes, it is excessive, but essentially it tries nothing else but to bring the complexities present in Nature into the urban fabric.

In a way the “project” is not really a “project,” since Shahira let what was envisioned come into being “naturally,” almost by itself, expressing not only outer realities, but also inner ones.

We could say that maybe this is an Epimethean work, as opposed to being Promethean, that is, a work in which thought comes afterwards… so the relationship between cause and effect is circular, not linear…

All in all this is an architectural meditation on Time as well, since the structures I envisioned do reflect metamorphosis, the passage of Time, change, ephemerality and even decay… themes, again, neglected by conventional architectures.

Friday, September 14, 2012

the War Water

Atlantic: Great Sea Battles, Heroic Discoveries, Titanic Storms, and a Vast Ocean of a Million Stories

“Men might as well project a voyage to the Moon as attempt to employ steam navigation against the stormy North Atlantic Ocean.”
 – Dionysius Lardner, Irish scientific writer and lecturer, 1793-1859

This quote opens Simon Winchester’s latest book, ATLANTIC. The bestselling author of KRAKATOA and THE PROFESSOR AND THE MADMAN has made a career of turning nonfiction accounts into page-turning literature. Now he is taking on the vast infinity that is the Atlantic Ocean in a work that reads like crisp fiction as it covers this immense space through a number of different themes, blending both fact and folklore along the way.

What gives the book even more poignancy is how Winchester interjects his personal experiences into the numerous references he provides regarding the great Atlantic Ocean. Once nicknamed “the pond” by Victorian sailors of the 1600s, this body of water has been the site of famous events and the inspiration for thousands of artistic and literary productions.

Early on in the preface, Winchester mentions the Atlantic Charter of 1941. U.S. President Franklin D. Roosevelt and British Prime Minister Winston Churchill signed the accord that signaled a changing of the guard, with the United States taking over from Britain as titular leader of the Western world. Winchester also refers to the Atlantic Ocean as a body of water that geologists predict will continue to transform in shape and size dramatically. Because of all the change that has taken place with the ocean over thousands of years, it is a reasonable subject that can have its story told in the form of biography.

Winchester indicates that the origins of the Atlantic can be traced as far back as the Jurassic period 195 million years ago. However, it was not until the age of early aquatic explorers that this mighty ocean was discovered and recognized. The voyages of Italian explorer Christopher Columbus are well known. Yet the first European to cross the Atlantic and reach the New World was actually a Norse Viking, most likely from Norway. Prior to Columbus reaching the New World, Florentine navigator Amerigo Vespucci was the first to realize North America as a continent and the Atlantic as a discrete and separate body of water --- an ocean.

Details of the great ships that crossed the Atlantic are covered at length by Winchester, with particular attention given to the HMS Challenger. Initially a warship, the Challenger not only traversed the Atlantic visiting numerous ports along the way but also carried a team of scientists and geologists during its initial three-and-a-half-year voyage. The findings of these men of science included the discovery of hundreds of specimens --- both animal and plant --- many of which still exist today. This was a formidable intellectual achievement that opened up the world and was the most comprehensive study of an ocean ever undertaken.

ATLANTIC provides proof of the indelible inspiration the Atlantic Ocean has made in the areas of arts and literature. Thousands of poems, stories and artistic achievements claim the ocean as their muse. Among Winchester’s references are the Anglo-Saxon poem “The Seafarer” and numerous writings by the great William Shakespeare that provide some of the first Atlantic-inspired literary works. Architecture along the thousands of Atlantic coastline areas also represents respect for the sea. French composer Claude Debussy titled three of his major works “La mer,” which helped attach the word “Impressionism” to a new style of sea-centered music. Winchester also points out several famous pieces of art, with none more notable than those of English artist J.M.W. Turner, whose “The Wreck of the Minotaur” exemplified the power of the great Atlantic Ocean.

No story of the Atlantic would be complete without outlining the role this body of water has played in the war experience. The Portuguese, the French, the Dutch and the English all sailed ships across the Atlantic during colonization efforts with the intent on beating their opponents to new territories. Winchester regales us with the golden age of pirates on the Atlantic, a term that originated from the Caribbean references to buccaneers and privateers. Writers like Robert Louis Stevenson and Daniel Defoe told of the exploits of these infamous traverses and villains of the Atlantic.

What Simon Winchester does best is to make his biography of the Atlantic Ocean read like a compelling fictional narrative that is never dull. In the hands of a writer with his gifts and talent for phraseology, what could have been an antiseptic textbook type of read is instead an exciting and enthralling literary experience that will appeal to anyone who is interested in history and engaging storytelling.

Saturday, September 8, 2012

Kalevala, 1835

The Kalevala (IPA: [ˈkɑlɛʋɑlɑ]) is a 19th-century work of epic poetry compiled by Elias Lönnrot from Finnish and Karelian oral folklore and mythology.

It is regarded as the national epic of Finland and is one of the most significant works of Finnish literature. The Kalevala played an instrumental role in the development of the Finnish national identity, the intensification of Finland's language strife and the growing sense of nationality that ultimately led to Finland's independence from Russia in 1917.

The first version of The Kalevala (called The Old Kalevala) was published in 1835. The version most commonly known today was first published in 1849 and consists of 22,795 verses, divided into fifty songs (Finnish: runot).The title can be interpreted as "The land of Kaleva" or "Kalevia".


Verses 221 to 232 of song forty.

Vaka vanha Väinämöinen itse tuon sanoiksi virkki: "Näistäpä toki tulisi kalanluinen kanteloinen, kun oisi osoajata, soiton luisen laatijata." Kun ei toista tullutkana, ei ollut osoajata, soiton luisen laatijata, vaka vanha Väinämöinen itse loihe laatijaksi, tekijäksi teentelihe.
Väinämöinen, old and steadfast, Answered in the words which follow: "Yet a harp might be constructed Even of the bones of fishes, If there were a skilful workman, Who could from the bones construct it." As no craftsman there was present, And there was no skilful workman Who could make a harp of fishbones, Väinämöinen, old and steadfast, Then began the harp to fashion, And himself the work accomplished.

Sunday, September 2, 2012

to Love Alexandrina

“Egypt's Civilization and the Application of GIS in the Protection of Heritage” Exhibition

 The Bibliotheca Alexandrina Antiquities Museum, in collaboration with the Geographic Information System Center, is organizing "Egypt's Civilization and the Application of Geographic Information System in Heritage Protection" Exhibition from 22 to 27 September 2012.

The Exhibition will highlight recent studies determining historical sites and their characteristics, and recording the information gained in a geographic information system and in databases.

In addition, the exhibition aims to provide specific information to partners in different sectors to realize the existence of such sites during maintenance and restoration, as well as assisting national and international organizations, and institutions, whose activities include researching and protecting archaeological and historic sites, and providing them with information related to their work all over Egypt.